DESFACENDO OS CADULLOS

BNG: POR UN NOVO TRATO POLÍTICO

2011-04-18T09:29:00.000-07:00

Matinando sobre as vindeiras eleccións locais do 22 de maio, polo que toca ao Valadouro, veu á miña memoria a política do “New Deal”. O programa do “New Deal” (Novo Trato, en galego) foi unha política levada a cabo polo presidente norteamericano Franklin Delano Roosevelt a partir de marzo de 1933, data da súa chegada á presidencia dos EE.UU. Con ela, este presidente pretendía paliar os efectos da crise económica de 1929, que tanta penuria levara á que xa era unha das primeiras economías mundiais. Un novo xeito de facer política, un novo trato cara os cidadáns e unha decidida intervención do Estado na economía.

Salvando as distancias, penso que estamos, polo que ao Valadouro se refire, nunha situación semellante. En efecto, tras o 22 de maio O Valadouro contará cun novo alcalde, mais, a pregunta que realmente interesa é: terá un novo xeito de facer política? Garantirase un cambio de rumbo que poña freo á decadencia económica e poboacional do noso Val? Velaí as preguntas que interesan. De nada serve mudar de persoas se as políticas continúan a ser iguais: inactividade, falta de vontade, goberno de confrontación… É aquí onde eu vexo a necesidade dun “New Deal”, dun novo trato. Cómpre unha política encamiñada ao desenvolvemento e á promoción económica, cómpre interesar aos sectores organizados da sociedade valadouresa no progreso dos concellos, cómpre tratar ás persoas como verdadeiros cidadáns e non como ovellas votantes, cómpre unha política amábel que fuxa da confrontación co adversario en todos os frontes. Cómpre, en definitiva, un novo trato político, que ilusione ás persoas co seu concello. Cómpre apoiar as novas ideas, os novos proxectos, ás asociacións máis dinámicas. Hai quen pensa que nos momentos de crise, tal e como son os actuais, hai que facer recortes sociais, recurtando conquistas que aos traballadores lles custou moito acadar. Non, todo o contrario, iso é o máis fácil. O difícil é manter a inversión pública, canalizala para a creación de riqueza e de emprego. Os máis débiles non poden pagar unha crise que non provocaron. É hora de xuntar forzas polo Valadouro.

Mais, para que todo isto sexa realidade, o vindeiro 22 de maio deberemos apostar pola forza política que garante este “novo trato”. Non podemos confiar nun PP esgotado e responsábel da decadencia do Valadouro. Non podemos acreditar nuns “independentes” que non son máis que o PP con outro nome e non podemos coincidir cun PSOE que só pretende substituír aos dirixentes do PP, mais non mudar as súas políticas. Así, só o voto ao Bloque Nacionalista Galego suporá un cambio cualitativo, só o apoio ao BNG suporá un cambio decisivo para o noso Val. É hora das novas políticas, das novas ilusións.

Do mesmo xeito que nos EE.UU dos anos trinta, chegou o momento de apoiar a Pichín no Valadouro e a Iván Marrube en Alfoz para que haxa unha verdadeira mudanza política. Porque só desde a unidade dos dous concellos do Val poderemos pór as bases para o crecemento e o progreso económico. Entre todos podemos acadalo.

Abalar tiranos ou avalar tiranos?

2011-03-07T09:22:00.000-08:00

O norte de África e Oriente Medio viven momentos de convulsión. O lume que prendeu en Tunicia espallouse por Exipto e arrasa agora Libia. As monarquías absolutas do Golfo Pérsico tampouco se libraron dalgunha faísca, aínda que sen chegar ás lapas. Mais, que hai detrás destas revolucións? Non falta quen pense que o integrismo islámico –coa longa man de Al Quaeda− está detrás de todo. Eu coido que non. Nin os partidos políticos da oposición, nin o exército, nin a prensa non domesticada chegaron a rematar con Ben Ali ou con Mubarak. Non, foi simplemente o Pobo –e dentro del moi especialmente a xuventude− quen rematou con eses ditadores. O Pobo –así como maiúscula− foi quen, cun notábel esforzo de organización, de rematar con ditaduras que duraban décadas. Cansos da corrupción e dun nepotismo sen fin, demandan liberdade, demandan democracia ao seu xeito, sen ter que copiar a que exportamos desde Occidente. Ese esforzo de autoorganización é digno de admiración, tanto máis canto que non creo que por estes territorios foramos quen de imitalo.

E xa que falamos de Europa, non sorprende o silencio cómplice dos nosos políticos? Cantas veces vimos aos dirixentes (democráticos) europeos apertándose cos ditadores que agora foron derrubados? Por que se predica democracia e liberdade para algúns países, mentres que se fai a vista gorda noutros? Europa, o continente que ten moita fachenda democrática, non tivo ningún problema en vender armas a estes tiranos, que logo as empregaron contra o seus propios Pobos. A esa mesma Europa non lle importou recibir os capitais de países como Libia, Árabia Saudita, Bahrein ou Catar, países todos que se caracterizan por violentar sistematicamente os dereitos humanos. Eses mesmos ditadores eran considerados por moitos políticos occidentais como baluartes fronte ao islamismo radical. É lícito apoiar unha ditadura para impedir outra? Non, non todo vale.

Post scriptum. E cal é a moralexa deste conto? Pois que mentres que os tunecinos ou os exipcios, aos que considerabamos non preparados para a democracia, se dedicaron a abalar os seus tiramos; os políticos europeos, que presumen de demócratas, o que fixeron foi avalalos. E nós, cidadáns de a pé, con que nos quedamos, abalar tiranos ou avalar tiranos? Velaí a encrucillada na que nos atopamos. Quizais sexa tamén o momento de deixar de ollarnos o embigo e aprender, ao tempo que admirar, a forza duns Pobos en loita polo seu futuro.

Os fracasos do PP: O Valadouro como exemplo

2011-02-08T12:03:00.000-08:00

Sempre pensei que o PP non era un simple partido, senón máis ben unha coalición de intereses. E non o digo de xeito despectivo, nin moito menos. Cando as cousas van ben é o partido no que mellor se ven reflectidos os galegos, debido precisamente a esa pluralidade de intereses que pode acubillar no seu interior. E velaí están os resultados electorais que o demostran. Ano tras ano, desde 1981, foi sempre a forza máis votada, as máis das veces con maioría absoluta. A variedade de intereses aos que pode dar protección fai que, ás veces, adopte actitudes que, para os que estamos nas súas antípodas, poden parecer contraditorias. Un exemplo: que outro partido podería predicar galeguismo (con notábel éxito, todo hai que dicilo) e estar nas manifestacións de Galicia Bilingüe ao mesmo tempo? Pois cal vai ser: o PP. E de ambas actitudes tirou beneficio. No PP, coma nos cochos, todo se aproveita.

Mais, ás veces, hai problemas. E iso sucede cando na coalición de intereses xorde unha contradición faltal. Basicamente, cando entran en colisión os intereses persoais dalgúns dos seus dirixentes. Apreciase isto sobre todo na política local, e máis cando hai eleccións ás portas. E como se resolve o conflito? Pois moi fácil: os pepeiros que resultaron derrotados crean unha lista independente ou ben aproveitanse dalgún partido refugallo, dos que hai tempo xa falei neste blogue. Entón sucede algo abraiante. O PP concorre ás eleccións con dúas candidaturas: o PP normal e o PP cabreado (disfrazado doutra cousa). E moi raro que, un ou outro, non volva gañar. E logo, cando o tempo pasa e as liortas van quedando atrás, todos os cabreados volven á casiña do PP orixinal. É dicir, o PP sabe manexar perfectamente as súas tensións internas para non perder nunca o poder, que sempre estará nas mans dos seus homes, xa sexa directamente ou por medio dunha candidatura alternativa (PP tamén).

Algo disto estamos vendo no Valadouro nos últimos anos. Pasou en 2007 coa candidatura de Terra Galega e está a piques de ocorrer de novo en maio de 2011 con UDIVAL. A creación de Unión Democrática Independente do Val (UDIVAL nas súas siglas, aínda que os nosos veciños han de dicir “adival”, xa veredes) entra dentro do marco político exposto nos parágrafos anteriores. A saber, unha militante/simpatizante do PP que non dá chegado á cabeza do PP local e que, xa que logo, ten que procurar unha vía de escape. O notorio do Valadouro é que, se ben é normal que iso sucedera en 2007, xa é máis estraño que volva suceder en 2011. Catro anos son tempo de abondo para solucionar problemas internos, e máis cun alcalde en retirada. Pero, en fin, no Valadouro sómosche así: cando turramos, turramos de vez. A teimudos non hai quen nos gañe. Iso si, que ninguén se engane: PP e UDIVAL é a mesma cousa. Dúas caras dunha mesma moeda. E a actitude dos presuntos independentes vai ser a mesma que en 2007: apoiar de novo ao PP. A non ser que se lle ofreza a alcadía. E iso non vai pasar.

Post scriptum I: Segundo o dicionario da Real Academia Galega adival defínese como: “Corda longa e grosa que se usa para suxeitar a carga do carro ou dun remolque”. Aviso a navegantes: no BNG non hai corda que nos suxeite nin que nos ate. Só estamos atados aos intereses do Valadouro e de Alfoz.

Post scriptum II: E, xa que logo, soamente a candidatura do BNG pode representar un cambio real para O Valadouro e para Alfoz. As candidaturas que encabezan Pichín e Marrube son a mellor maneira de pór os nosos concellos a traballar polo desenvolvemento do Val. Basta xa de parálise. Co BNG, un Valadouro e un Alfoz novos.

Cuba

2010-04-16T04:09:00.000-07:00

Para este domingo, 18 de abril, hai convocada en Compostela unha manifestación contra a manipulación informativa a respecto de Cuba. Non é a primeira vez que neste blogue escribo sobre o réxime político cubano, sempre desde unha posición crítica e de denuncia. Os órganos de dirección do BNG aprobaron por maioría –que non por unanimidade− apoiar esta manifestación, decisión que non comparto nin podo comprender. Vaia por diante que eu négome a identificar Cuba co castrismo; desde esta premisa, todo o meu apoio para un país e un pobo que sofre numerosas penurias cotiás, mais non podo dar cobertura a un sistema político –o dos irmáns Castro− que considero ditatorial e totalitario. O goberno de Cuba non respecta os dereitos básicos dos seus cidadáns, a liberdade de expresión, de reunión, de asociación… son violadas sistematicamente polos que, hai xa máis de cincuenta anos, mandan en Cuba. Polo tanto, apoio a Cuba si; denuncia do bloqueo norteamericano si; crítica a calquera sanción que só repercute na poboación, xa bastante castigada, si; pero, apoiar un réxime que ten por costume encarcerar aos discrepantes, non, de ningunha maneira. Síntoo, eu non podo defender para Cuba o que non defendería para Galiza. O réxime cubano mantén na cadea a numerosos presos políticos e, o que é peor, chegou a recorrer á pena de morte. Non foi hai tanto tempo, en abril de 2003, foron fusiladas tres persoas que cometeran o delito de secuestrar unha lancha para fuxir da illa. Nada xustifica o asasinato dun ser humano. Criticabamos a George Bush cando asinaba penas de morte en Texas, non son igualmente criticábeis os Castro? Nin a miña coherencia, nin a miña dignidade, me permiten asistir a esa manifestación. Non serei o único nacionalista galego que non vaia.

Localismos

2010-04-08T10:15:00.000-07:00

Esta semana santa estiven uns días na Madeira. Para chegar a esta illa tiven que achegarme ao aeroporto “Francisco Sã Carneiro” da cidade do Porto. Na terminal atopeime cun cartaz, bantante grande, que me deu moito que pensar. O cartaz en cuestión tiña escrito “O Porto: o aeroporto de tódolos galegos”. Así, literal. Publicidade? Si, se cadra, pero non deixa de ser unha gran verdade. En Galiza temos tres aeroportos: Alvedro (o aeroporto de todos os coruñeses), Lavacolla (o aeroporto de todos os composteláns) e Peinador (o aeroporto de todos os vigueses). Francisco Cacharro tentou no seu día ter aeroporto en Lugo, pola súa banda non me estrañaría que Baltar tamén o tentase en Ourense, aínda que só sexa para ter un chiringuito máis no que colocar aos seus partidarios. En fin, que así nos vai neste país. Mentres nós nos desangramos en loitas intestinas, o aeroporto do Porto gaña cada día máis pasaxeiros. E o problema non son só os aeroportos, outro tanto se pode dicir das tres universidades. Non sería mellor unha única Universidade galega, con campus distribuídos por todas as cidades? Pois non, é moito mellor ter tres universidades cativas e con multiplas penurias económicas a unha grande e competitiva. Son nacionalista galego, sempre pensei −e sigo pensando− que o meu país foi bastante maltratado. Pero, debemos recoñecer que os galegos estamos demasiado apegados á nosa parroquia, á nosa vila, á nosa cidade, e moi pouco a Galiza. Pensamos antes na terra (en minúscula) que na Terra (Galiza). Do localismo só nós somos culpábeis.

E que dicir do tema das Caixas? Estiven tentado a falar deste asunto, mais o meu descoñecemento do tema fíxome ser prundente e non escribir do que un non coñece con profundidade. Direi, iso si, que son da opinión que nunhas condicións económicas normais (antes da crise financeira) eu sería partidario de que seguisen existindo dúas Caixas, pois penso que a competencia e boa tanto para as empresas como, sobre todo, para os clientes. Emporiso, postos a elixir entre a fusión das dúas Caixas ou que o aforro dos galegos remate por ser xestionado fóra do país, non teño dúbida: é necesaria esa fusión. Non obstante, os alcaldes de Vigo e A Coruña prefiren xogar a carta localista que pensar en clave galega: é natural, de certo que lles ha dar máis votos (e iso que, segundo parece, son do mesmo partido). O que xa me resulta escandaloso é que a prensa fale abertamente da caixa do norte e da caixa do sur, como se en Burela non houbera clientes de Caixanova ou en Tui xente coa nómina en Caixa Galicia. Por favor, pensemos e actuemos en clave galega, procurando o beneficio de Galiza conseguiremos tamén o benestar de todos.

Unha entrevista

2010-03-26T00:55:00.000-07:00

O diario El Progreso vén de publicar unha entrevista co alcalde do Valadouro. O mandatario amosa, unha vez máis, xenio e figura. Don Eulogio é experto en falar moito e non dicir nada. Deixar pasar esta entrevista sen facer ningún comentario seria un desprezo a quen leva 22 anos de alcalde (e non 24 como se afirma na entrevista). Deixando de lado a cuestión de se se volve a presentar ou non, pois iso é un tema que só a el e ao seu partido (agora con certa infraestrutura local) lle corresponde, é ben curioso o balance que fai de todos estes anos. Malia estar orgulloso do seu traballo, non explica porque O Valadouro sufriu –e sofre− unha continua perda de poboación, non é lóxico que con tan bos servizos a xente marche do municipio. Se cadra vai facer falta algo máis que asfaltar currais para que a xente procure o seu futuro no Valadouro. Mágoa que isto nunca o entendera. Asfaltar pistas e pór puntos de luz poden ser un bo recurso para gañar votos, pero se reduce a iso a súa xestión ben pobre é o balance.

Claro, como os veciños de Frexulfe, O Cadramón e Moucide “nunca tiveron gran interese por unha traída municipal porque ten os seus gastos” aproveitamos para evitarmos estas obras e así de paso temos máis cartiños para asfaltar polo medio do monte. En fin, señor alcalde, sexamos serios. Os veciños das parroquias mencionadas son cidadáns do Valadouro como o resto, e teñen dereito aos mesmos servizos municipais que os demais. Eu estou seguro de que vostede non descoñece os problemas que ten a traída xeral da parroquia de Moucide e que, nesta situación, a traída municipal tiña que ser unha solución para aqueles veciños que teñen un deficiente subministro. O problema, querido alcalde, non é pagar polos servizos, cando os teñamos xa nos queixaremos polo seu custo ou pola súa deficiencia, pero para iso hai que telos. E non os temos.

O PXOM ben, grazas. Algo retrasado porque se está cambiando a Lei do Solo. Mire, iso pregúntello aos do seu partido que, eliminando as garantías que fixara o goberno bipartito, están abrindo de novo as portas á dura e pura especulación urbanística. En fin, supoño que, como di o refrán, é de bos nacidos ser agradecidos.

Vou ter que felicitalo, non obstante, pola ampliación da gardaría municipal (permítame un segundo para lembrar con cariño as Galescolas!). Si, señor alcalde, a existencia de escolas infantís axeitadas é un dos servizos clave para fixar poboación e evitar o despoboamento. E, malia que no pleno no que se aprobou houbo certos veciños de Moucide que pedían outra cousa, vostede non se preocupe, a decisión, polo que a min toca, foi correcta. E polos veciños mencionados non se preocupe, seguirán votando, coma sempre, ao PP. As mais e pais de Moucide que quedaron sen praza na gardaría para os seus fillos agradeceranllo, a vostede e aos que no pleno votaron con sentido común.

Polígono industrial. Como que “Alfoz fixo unha alegación a Xestur con bastante razón”? Como pode facer deixación das súas funcións e das súas responsabilidades? Preguntarémolo unha vez máis: como é que o Concello de Alfoz se mantivo calado mentres durou toda a tramitación do Polígono e só agora, cando houbo un cambio de goberno na Xunta, presenta alegacións? Considera vostede que é axeitado que se fagan dous polígonos industriais? Non me estraña que as relacións co Concello de Alfoz sexan inmellorábeis, grazas á súa rendición incondicional no tema do Polígono industrial levamos camiño de seguir unha duplicidade de infraestruturas que non ten razón de ser. Dúas casas da cultura, dúas piscinas, dúas bibliotecas, dous polígonos… Só en mentes cativas caben políticas semellantes. Canto tempo imos seguir así?

E isto lévanos á cuestión da unificación dos dous concellos do val. En primeiro lugar, teño que dicirlle, señor alcalde, que significados dirixentes do seu partido (caso do alcade de Lalín) son partidarios da fusión de concellos. Galiza non atura 315 concellos, e máis tarde ou máis cedo haberá que levar adiante unha reestruturación municipal, do mesmos xeito que a non tardar moito teremos que repensarmos o papel das deputacións provinciais. O Valadouro e Alfoz podían, por unha vez, ser pioneiros en algo e afrontar un proceso de fusión que só traería beneficios para os seus veciños. Sexa valente e admita que non quere facelo, non derive o tema cara os veciños, que neste tema nunca se pronunciaron. E, sobre todo, non xoguen ao localismo ignorante. Os veciños de Alfoz e de Ferreira sempre viviron en convivencia harmónica, sobran os políticos que queiran enfrontalos para beneficiar os seus intereses. Non abdique das súas responsabilidades. Son as autoridades municipais as que teñen que pronunciarse sobre o tema da fusión do Valadouro e Alfoz. Para outras cuestións non ten tanto en conta a opinión dos veciños.

Afirma o señor alcalde que sempre tivo maioría absoluta. Ben, sería mellor dicir “case sempre”, porque na súa primeira lexislatura non tivo maioría absoluta, é máis, daquela nin gañara as eleccións, outros achegaron os votos necesarios para facelo alcalde. Pero esta é outra historia. De todos os xeitos, don Eulogio tanto lle dá ter maioría ou minoría, el tan contento, os demais tampouco o notamos moito.

Post scriptum. Finalmente, don Eulogio, lémbrolle un compromiso seu que aínda non cumpriu. Xa fai máis de dous anos que a Corporación municipal que vostede preside aprobou (a instancias do BNG) tributar unha máis que merecida homenaxe aos emigrantes do Valadouro en Cuba, que tanto fixeron polo noso val. Esta homenaxe foi confirmada polo señor alcalde a quen isto escribe en máis dunha ocasión. Nunca un gasto tan cativo significou algo tan grande. Veña, anímese! Un saúdo, coma sempre, afectuoso.

Estereotipos

2010-03-15T01:31:00.000-07:00

A estas alturas xa todo o mundo debe coñecer as lindas palabras que nos dedicou Rosa Díez. Cando Inaki Gabilondo lle pediu que describira brevemente a Zapatero, a ilustre estadista afirmou que “podería ser galego no sentido pexorativo do termo”. Non se estendeu tanto con Rajoy, do cal afirmou, simplemente, que “é galego”. Non era a primeira vez que esta política (no sentido pexorativo do termo) empregaba “galego” como un cualificativo insultante; hai arredor dun ano xa describira así ao actual presidente da Xunta. Francamente, a min non me sorprende que Rosa Díez teña interiorizada esta visión dos galegos, despois de todo só é a punta do iceberg da opinión que merecemos a moita xente pola meseta adiante. O que me sorprendeu foi a chulería de pronuncialo nunha canle de televisión, facelo sabendo que non lle ía traer consecuencias. Isto corroborouse cando, unha vez que estoupou a polémica, negouse a desculparse, amosando así ás claras o endeusada que está esta persoa. A soberbia pódelle demasiado a esta muller. Non quedou aí a cousa. Días despois, un dos “intelectuais” orgánicos do partido de Rosiña, o catalán Arcadi Espada, dedicounos unha nova morea de insultos, que se nos enfadábamos era porque eramos uns “pueblerinos” e outras cousas polo estilo. Desta volta, este simpático foi para a casa coas orellas quentes, diso encargouse Xulia Otero, que lle deu un bo repaso. Xa antes en UPyD pensaban que os que protestabamos eramos uns “perturbados nacionalistas”. É normal. Non están afeitos a que os galegos protestemos. Por iso reaccionaron con violencia. O asunto non é novo, vén de vello. Xa as grandes plumas do “Siglo de Oro” español se despachaban a gusto á nosa conta. O estereotipo, sempre o estereotipo. Hoxe quero reproducir a opinión que lle mereciamos a unha das cabezas máis brillantes do século XX en España: o filósofo José Ortega y Gasset (1883-1955). Degustade os eloxios que nos dedicou na súa obra España Invertebrada (1921):

En Galicia, tierra pobre, habitada por almas rendidas, suspicaces y sin confianza en sí mismas, el particularismo será reentrado, como erupción que no puede brotar, y adoptará la fisonomía de un sordo y humillado resentimiento, de una inerte entrega a la voluntad ajena, en que se libra sin protestas el cuerpo para reservar tanto más la íntima adhesión.
No he comprendido nunca por qué preocupa el nacionalismo afirmativo de Cataluña y Vasconia y, en cambio, no causa pavor el nihilismo nacional de Galicia o Sevilla.

Que? Que vos parece? Non son palabras semellantes ás que o partido de Rosa Díez empregou para xustificarse? Como vedes hai precedentes. Don José estaba preocupado polo proceso de dispersión que sufría España desde o Desastre de 1898. Pero, no canto de procurar unha solución, o filósofo non só non busca rectificar o centralismo, senón que aínda se reafima nel. Vede:

España es una cosa hecha por Castilla, y hay razones para ir sospechando que, en general, sólo cabezas castellanas tienen órganos adecuados para percibir el gran problema de la España integral. Más de una vez me he entretenido imaginando qué habría acontecido si, en lugar de hombres de Castilla, hubieran sido encargados, mil años hace, los “unitarios” de ahora, catalanes y vascos, de forjar esta enorme cosa que llamamos España.

Pois xa llo digo eu don José. Se fora a periferia a que tivera que facer España ao mellor viviamos nun Estado plural, respectuoso cos particularismos, incluído o castelán, que tanto ten que aportar. Non, don José, non. Non foron cabezas castelás as que crearon esta España decrépita, foron cabezas madrileñas. Velaí o problema. E así nos foi e segue indo.

Post scriptum I: Non obstante, tamén quero lembrar unha visión moito máis amábel de Castela. Podemos atopala nas páxinas marabillosas de Miguel Delibes, que acaba de deixarnos. Non importa, queda a súa obra. Lendo a prensa estes días atópome cunha entrevista onde Delibes afirmaba: “Para mi Madrid es la ciudad del miedo. A mí Madrid me da miedo, porque si Valladolid me parece un enorme aparcamiento, Madrid me parece cinco veces ese aparcamiento” (El País, 13/03/2010). Xenial.

Post scriptum II: Xa o dixo Xulia Otero. O problema de se os galegos subimos ou baixamos pola escaleira está en quen mira, non nos propios galegos. Aínda así, sempre poderemos responder: e a ti que carallo che importa se subo ou baixo!

Post scriptum III: Cambiando de tema, para rematar. En Santiago, na Costa de Santa Isabel, hai un cidadán cubano que está en folga de fame para protestar contra a violación dos dereitos humanos en Cuba e para pedir a liberación dos presos políticos. Desde este blogue fágolle chegar a miña solidariedade e apoio. Eu non vou mirar para outro lado.

Muros

2009-11-18T01:25:00.000-08:00

Non é a primeira vez que traio a este blogue fotos significativas. Hoxe vouvos falar doutra, a xeito de conmemoración dos vinte anos da caída do muro de Berlín. Como acontecía no caso da Praza de Tiananmen, a foto do soldado fuxindo de Berlín Oriental é moi coñecida. As cousas foron máis ou menos así. O 15 de agosto de 1961, Hans Conrad Schumann, soldado do Exército Popular Nacional de dezanove anos, deixaba atrás o seu kalashnikov e a súa vida na República Democrática Alemá. Daquela, o muro, o muro físico que coñecemos, aínda non existía. Estaba en construción. De feito, o noso soldado era un dos encargados de protexer o levantamento desde muro que separou tanto tempo non só Berlín e Alemaña, senón a toda Europa e mesmo o mundo. Naquel intre, o muro era apenas unha morea de arames que Conrad non tivo moitos problemas en saltar. Como se tivera medo de que o perseguiran, o soldado Schumann puxo terra de por medio e foi vivir a Baviera, o cal, desde logo, foi unha moi boa elección. A fotografía que o inmortalizaría para sempre foi obra de Peter Leibing. Pero é difícil fuxir das pantasmas do pasado. Conrad Schumann suicidouse no seu xardín bávaro en 1998. A lembranza deste suicidio tróuxome á memoria un filme marabilloso: A vida dos outros (2006). Trátase da historia dun axente da Stasi, a temida policia da RDA. Por esta películo sabemos que a Alemaña oriental era o país de Europa no que se rexistraban máis suicidios, o que dá que pensar.

Hoxe, vinte anos despois da caída do muro de Berlín, seguen en pé moitos muros, físicos e tamén mentais, que son os máis perigosos. Non falta tamén quen, baseándose no feito da persistencia destes muros, pretende desculpar o muro que separaba Berlín. Como se por iso fora menos infame. En fin, esforcémonos por derrubar muros, coma os berlineses o 9 de novembro de 1989.

Decálogo (persoal) para un novo nacionalismo galego:

2009-07-31T02:05:00.000-07:00

1. Galiza non é unha colonia.
2. Galiza é unha nación europea (occidental).
3. O frontismo é hogano unha barreira para o avance do nacionalismo.
4. O nacionalismo galego é plural porque Galiza é plural.
5. Por un nacionalismo galego de esquerdas, pero non leninista (nin stalinista).
6. O nacionalismo galego non é independentista (nin o foi nunca).
7. Apostar decididamente polos valores asociados ao republicanismo (cidadanía).
8. O debate identitario non pode hexemonizar o discurso nacionalista.
9. A procura do benestar social debe ser o cerne do programa político nacionalista.
10. Aprender de Galiza e dos galegos, non usar o país como desculpa de ensoñacións.

Estas son as ideas forza que, na miña opinión, debería ter moi en conta o BNG para remontar a súa situación. Creo firmemente nestes puntos, pero se tivera que destacar un, sería o número 9. O nacionalismo galego só terá futuro se a cidadanía o percibe como útil para o país.

Unha carta

2009-06-11T03:51:00.000-07:00

Prezado Manolo:

Escríboche coa ledicia de saber que O Valadouro vai pagar a débeda que tiña contigo. Eu sei que ti xa tiveches outros recoñecementos pola túa obra, sen dúbida todos merecidos. Lembras cando celebramos todos xuntos na Finca Galea aquel Premio Nacional de 1998? Entón foi a sociedade civil do Valadouro a que tivo que substituír a inoperancia dos poderes locais para organizar unha merecida homenaxe. Aínda hai pouco que o Goberno de Galiza recoñecía o teu labor co Premio Nacional das Letras, na categoría de literatura dramática. E volverá haber estes premios agora que parece que todo o que teña que ver co galego é igual que ser "batasuno"? Ti sabes que os valadourenses sabemos ver a quen levou a nosa terra polo mundo adiante. Sabes que valoramos a quen fixo do país do Valadouro algo constante na súa obra. Sabes, en definitiva, que estamos orgullosos de ti, que te queremos porque es parte de nós, e ti fixeches de nós parte do teu traballo, desa marabillosa obra que te colocou para sempre nun lugar sobranceiro da República galega das Letras. Pero, aínda que saíbas todo isto, o vindeiro sábado, cando a Corporación local do Valadouro te nomee fillo predilecto, terás outra vez o agarimo dos que temos a honra de ser os teus veciños. Será unha velada agardada (outra velada indecente?) porque tardou, pero por fin chegou. E, se cadra, tamén o espírito do Marechal, que ti tantas veces recreaches nas túas obras, poderá tamén honrar coa súa presenza tan nobre evento. E, se el non vai, ao mellor aparece un exército de mouros, fadas e demais personaxes, todos saídos do teu maxín valadourés. En calquera caso, os presentes saberán honrar a quen o merece. A un fillo notabilísimo do Valadouro.

Parabéns Manuel Lourenzo. Unha forte aperta deste teu veciño de Moucide.

Tiananmen

2009-06-03T23:52:00.001-07:00

Eu non creo que unha imaxe valla máis que mil palabras, pero si hai imaxes que impresionan. Hoxe vouvos falar dunha das que máis me impresionou a min. Sucedeu en xuño de 1989, en China. Foi durante as protestas contra o goberno totalitario chinés. A revolución pacifista dos estudantes chineses foi afogada en sangue polo goberno, que non dubidou en mandar os tanques contra a poboación civil. Foi aí cando sucedeu o que vos quero contar. Unha columna de tanques avanzaba cara a praza de Tiananmen, centro simbólico dos que tan só pedían reformas democráticas. De súpeto, un home, un home só, púxose diante dos tanques obrigándoos a deterse. Pero, aínda máis sorprendente foi cando, para evitar a esta persoa, o tanque tentou esquivalo por un lado, pero o home volveu colocarse diante do tanque. Foi o 4 de xuño de 1989. Hai vinte anos. Hoxe, aínda que fago a mesma pregunta: que forza pode impulsar a unha persoa a pórse diante dun tanque? Valor, si, pero ten que haber algo máis. Se cadra, a íntima convicción de que estas loitando por algo xusto, algo que vai alén da propia vida. Hoxe, vinte anos despois, o nome daquela persoa segue a ser unha incógnita. Nunca un descoñecido representou tanto.

Por que lle chaman bilingüísmo, cando queren dicir diglosia?

2009-06-01T04:22:00.000-07:00

A primeira lembranza que teño dos meus estudos de lingua galega é un libro de texto. Daquela, cando eu iniciaba a miña andaina escolar, había unha serie de libros baixo o título xenérico de O Noso Galego (Edicións Xerais). O que lembro con máis agarimo é O Noso Galego 2, correspondente ao curso de segundo da EXB (anos 1981-1982). O libro era delicioso. Como aínda non se publicaran as normas ortográficas, podíanse ver escritas cousas como “pra”, “irmao” e outras pequenas marabillas. Lembro tamén que tiña uns debuxos fantásticos.

Vénme á memoria todo isto por mor da polémica sobre o galego no ensino. Teño para min que os que se opoñen hoxe ao decreto que promulgou o goberno bipartito son os mesmos que no seu día se opuxeron á introdución da lingua galega no ensino. Por que lles amola tanto? Logo de pensalo eu creo que o galego moléstalles porque a nosa lingua propia é algo que lles impide, cren eles, ser españois na súa totalidade. Os seus pequenos cerebros só conciben que son españois os que falan castelán, do mesmo xeito que no seu día se non eras católico e monárquico non podías ser español. As linguas periféricas estorban no seu proxecto dunha España Una, Grande y Libre. As formas poden ser diferentes, pero son os mesmos fachas de sempre.

Por suposto, a consideración social da lingua tamén ten a súa importancia. Evidentemente, para estes desleigados o castelán segue a ser a lingua de prestixio, mentres que o galego é unha lingua de labregos, obreiros e pailáns. É dicir, que teñen a menos falar galego, pois para eles a lingua propia de Galiza é un idioma menor, que non serve para nada (propiños!). Por iso, cando predican o bilingüismo na realidade o que están demostrando é que a diglosia segue plenamente vixente en Galiza; unha lingua preponderante socialmente sobre a outra.

Post scriptum: a diferenza deles, os galego falantes somos os verdadeiros bilingües. Non nos importa, cando é necesario, falar castelán. Para ler e sentir como propios os versos de Federico García Lorca ou Pedro Salinas, non temos que renunciar á poesía de Celso Emilio Ferreiro ou Xosé Luís Méndez Ferrín. Somos nós os que non temos fronteiras, para eles todo o que non é castelán é menor. Se cadra porque a grandeza das palabras (que máis dá o idioma) está no corazón de quen as pronuncia.

Renovación nacionalista: +BNG

2009-05-01T10:11:00.000-07:00

O BNG afronta o vindeiro 10 de maio unha Asemblea Nacional de extraordinaria importancia. Os problemas que afectan ao nacionalismo galego van máis alá dunha derrota electoral, que, por dura que sexa, debe servir para repensar de xeito global a estratexia do nacionalismo. Teño a sensación de que o BNG está nunha encrucillada decisiva. Non é a primeira vez. No pasado, o BNG tivo que tomar decicións difíciles, que, porén, serviron para aumentar o apoio social e electoral ao nacionalismo. Así, o BNG decidiu en 1985 que Xosé Manuel Beiras debía prometer a Constitución e tomar posesión da súa acta de deputado. En 1987, na III Asemblea Nacional, o BNG decidía asumir as institucións autonómicas e participar nas regras do xogo do Estatuto. Ambas decisións tiveron os seus detractores, foron procesos complexos, pero, ollando cara atras, vemos que foron decisións correctas. Pois ben, é o momento de dar un novo paso adiante. Debemos ollar cara o futuro, deixar no pasado vellas prácticas e vicios que impiden ao nacionalismo avanzar, que son unha rémora para a construción dunha Galiza máis próspera. O BNG precisa dun duplo new deal, dun duplo novo trato, no seu interior e tamén na súa relación coa sociedade galega. Atopará o seu F. D. Roosevelt?

Moitos compañeiros culpan á UPG da situación de parálise que vive o Bloque. Eu non creo que o problema sexa a UPG, non creo que sexa só a UPG. O problema está un pouco en todos. O problema, penso, está na cultura política que na que vive o nacionalismo galego; non é unha praxe política actual, o BNG vive con prácticas políticas propias do século pasado, dos anos oitenta, cando non dos setenta. Debemos actualizar a nosa estratexia política, poñela ao día, para que poida ser útil á Galiza de 2009. Anxo Quintana (lembrámoste compañeiro!) chamou a construír o Partido Galeguista do século XXI. Deseñar un nacionalismo que sexa quen de poñer en práctica políticas de benestar para os galegos. A cidadanía ten que sentir que o BNG é útil para a súa vida cotiá, que é unha foraz política quen de dar resposta aos seus problemas. Velaquí o gran reto do nacionalismo na actualidade.

O BNG non pode xogalo todo á carta da reivindicación identitaria. Tampouco debemos ser un cenáculo pechado, gardiáns dunhas esencias, dunhas voces ancestrais, que ninguén nos encargou custodiar. Os “bloqueiros” debemos deixar de ser percibidos como unha especie diferente, e sempre lonxana. O militante nacionalista ten que baixar do ceo para a terra, mesturarse coa xente deste país, estar ao lado da xente, só así poderemos coñecer cales son os problemas reais da nosa sociedade. É hora de vivir na Galiza real, non nunha Galiza imaxinada. É hora de poñérmonos ao día. Galiza non vai agardar por nós, e tampoco ten motivo para facelo.

Eu quero un partido político nacionalista moderno, un partido socialdemócrata e galeguista, que sexa quen de converterse nunha forza maioritaría. Galiza non é unha colonía, nin é Alxeria, nin Mozambique, nin moito menos Cuba. Galiza é unha nación europea, como Irlanda, como Escocia, como Lituania ou como Dinamarca (que era o exemplo de Castelao). Non podemos seguir atrinxeirándonos nun frontismo estéril, coartada do pluralismo político. O BNG non é plural porque sexa unha fronte, é plural porque Galiza é plural. Máis de vinte e cinco anos presentando programas electorais en común non dan unha bagaxe ideolóxica unitaría? A que cualificativo responderían as propostas electorais do BNG nos últimos vinte anos? A resposta eu penso que é socialdemocracia. Por iso queremos Máis BNG e menos partes. Estas son as razóns polas que, como delegado, o 10 de maio apoiarei a candidatura de Carlos Aymerich ao Consello Nacional. Adiante co BNG!

De Hormilleja ao Valadouro, un pouco de Historia

2009-03-30T09:29:00.000-07:00

A localidade rioxana de Hormilleja está situada na marxe esquerda do río Najerilla, a uns cinco quilómetros de Nájera. A súa economía está baseada, case na súa totalidade, no agro, destacando neste senso a vide e os cereais. A súa proximidade a Nájera posibilita tamén algúns empregos no sector industrial. A cultura do viño modelou a arquitectura desta vila, así un aspecto relevante da súa paisaxe son as chemineas ou torres de ventilación das covas, escavadas na rocha, empregadas para almacenar viño. Cómpre destacar tamén a igrexa de Santa Catarina, do século XVIII. Conta cunha escasa poboación, que non chega aos douscentos habitantes.

Se chegastes até aquí estarédesvos preguntando por que nos fala este home de Hormilleja? Que ten que ver Hormilleja co Valadouro? Pois, en realidade, pouco ten que ver. Os camiños de Hormilleja e do Valadouro só se cruzaron nunha ocasión. Foi en 1988, cando foron as únicas localidades españolas nas que houbo que repetir as eleccións municipais. É disto do que vos quero falar, aínda que vendo as fotografías de Hormilleja, a verdade é que merece unha visita.

De antemán, ninguén podería supor que as eleccións municipais, celebradas o 10 de xuño de 1987, levarían ao Valadouro a figurar nas primeiras páxinas dos xornais, e mesmo dos telexornais, de toda España. Foi a primeira e, creo, única vez. Mágoa que fora por asunto tan pouco honroso. As eleccións deran como resultado unha maioría absoluta do PSOE, que obtivera 6 concelleiros. A Coalición Progresista Galega (entidade formada por Coalición Galega, Partido Demócrata Popular e Partido Liberal) acadou 3 concelleiros, mentres que Alianza Popular tiña 2 concelleiros.

Non obstante, presuntas irregularidades no voto por correo levaron á Audiencia Territorial da Coruña a ordenar a repetición dos comicios, unha decisión avalada máis tarde polo Tribunal Constitucional. Así, as novas eleccións celebráronse o 20 de marzo de 1988. Os tribunais permitiron cambios nas listas, así como a posibilidade de presentar novas candidaturas. Deste xeito, o candidato que AP presentara en 1987, José Ramón Hermida Miranda, foi substituído polo que ocupaba o posto número 6, é dicir, Eulogio Fernández Sampayo. Velaquí unha das chaves destas novas eleccións, porque grazas a este cambio (ou a pesar del, quen sabe) AP pasou de dous a catro concelleiros. La Voz de Galicia, sempre tan fina nas súas apreciacións, definía a candidatura de Fernández Sampayo como “fresca y seria” (e así segue, quen o dubida). Pola súa parte, o PSOE, encabezado por Luís Martínez, acadou 5 concelleiros; mentres que Coalición Galega, con Enrique Geada como cabeza, lograba 2 concelleiros. Á repetición das eleccións no Valadouro concorreu unha nova lista: o Centro Democrático y Social (CDS), candidatura encabezada por Ana María Mille Galán, que non acadou representación.

Pero, para entender os sucesos de 1987, hai que retrotraerse a 1983, o que ocorrera nas eleccións locais dese ano xa dera moito que falar. En efecto, Coalición Galega obtivera 5 escanos, por 4 de AP e 2 do PSOE. E que credes que pasou? Milagre! Os aliancistas, encabezados por Ramón Gasalla (por certo, dito de paso, o médico que me trouxo a min a este mundo), entregáronlle a alcaldía a Luís Martínez, malia que o PSOE só tiña 2 concelleiros. E xa se sabe, como di o refrán castelán: quien siembra vientos recoge tempestades; ou para ser aínda máis explícitos: daqueles polvos de 1983, viñeron despois os lodos de 1987.

Así, e volvendo ao asunto que tratamos, en 1988 un pacto entre Coalición Galega e Alianza Popular dáballe a alcaldía a Eulogio Fernández Sampayo. E de aquí, maioría tras maioría, até hoxe. Xa vedes, como di o tango: que veinte años no es nada…

Post scriptum 1: afirma Ramón Villares no limiar do meu segundo libro que a historia ensina, pero non nos ata. E é verdade, todo o que pasou debe axudarnos a tirar ensinanzas, pero non ten que determinar o futuro. Se algo podemos aprender tamén da última desfeita electoral é que debemos ser máis serios nas coalicións de goberno: dous partidos si, pero un só goberno. PSOE e BNG teñen, ambos, a responsabilidade de chegar a unha converxencia a favor do Valadouro. Eu penso que podemos logralo, ao Valadouro vaille moito niso.

Post scriptum 2: cando sucederon os feitos relatados máis arriba eu tiña trece anos. Que lonxe estaba eu de saber que, once anos despois, sería eu quen encabezaría a candidatura do BNG nas eleccións municipais de 1999, feito do que axiña se cumprirán dez anos (tempus fugit). É verdade que faltaron catro votos para obtermos representación, pero aquela primeira tentativa serviu de base para os éxitos de 2003 e 2007. Pero, como diría Ramotxi, o mellor aínda está por chegar. En calquera caso, compañeiros, foi toda unha honra e un privilexio poder traballar convosco todos estes anos. E o que nos queda!

PNV e CDC

2009-03-20T00:46:00.000-07:00

Ás veces teño a sensación de que a nosa vida está demasiado condicionada por estereotipos, por ideas preconcibidas que damos por certas sen cuestionalas. A este tipo de cuestións corresponde definir ao Partido Nacionalista Vasco (PNV) como un partido de dereitas. E xa está, quedamos tan tranquilos. Emporiso, eu pregúntome, que organización política se negaría a colaborar cunha forza que se define como: partido vasco, democrático, participativo, plural, aconfesional e humanista, aberto ao progreso e a todos os movementos de avance da civilización que redunden en beneficio do ser humano? Esta é a definición do PNV nos seus estatutos, podedes velo na súa páxina web. Recoñézome admirador do PNV, e moi en especial do seu expresidente Josu Jon Imaz, un auténtico valor. O seu abandono da política activa non só foi unha perda para o PNV e para Euskadi, senón tamén para todos os que consideramos que os nacionalismos periféricos teñen moito que dicir na política do Estado. Xa que logo, eu agardo a que o BNG poida seguir profundizando na súa relación co PNV, no marco de Galeuscat. Será beneficioso para o BNG e creo que tamén para a política española.

Algo semellante se pode afirmar de Convergència Democràtica de Catalunya (CDC). Na páxina web deste partido podemos ler a súa definición: partido político nacionalista catalán, democrático, plural, humanista e progresista, que ten como eixo da súa filosofía política (discurso e actuación) o desenvolvemento integral e benestar das persoas e que pretende acadar unha sociedade xusta, solidaria, libre e independente. Eu desde logo non deixo de identificarme con estas palabras. Por que non estamos máis atentos ao real e deixamos de acreditar en falsos estereotipos?

Unha forza transformadora

2009-03-18T00:37:00.000-07:00

Nun artigo, publicado no xornal Galicia Hoxe, Xosé Manuel Beiras denunciaba a domesticación do BNG. Para isto acudía a un relato de Castelao, en Cousas da Vida, aquel no que o raposo lle dicía ao can: “Domestícate, hom, verás que vida tan regalada”, ao cal o can contestaba: “Eu non che nacín para can”. Non estou de acordo con Beiras, nin o estou tampouco con aqueles que denuncían o abandono por parte do BNG dos seus principios fundacionais. O BNG non pode ser unha forza antisistema, Beiras sábeo, porque el contribuíu moito a sacar ao nacionalismo galego das catacumbas. Acaso non houbo quen criticou a domesticación do Bloque cando el, en 1985, chegou por primeira vez ao Parlamento de Galiza? O BNG ten que ser unha forza homologábel a calquera outra do sistema de partidos de Galiza, desde unha posición nacionalista e socialdemócrata. Emporiso, o BNG non deixou de ser, nos seus anos de responsabilidade gobernamental, o que sempre foi: unha forza transformadora. Non transformaron a vida dos cidadáns as Galescolas? Non ía o Banco de Terras darlle pulo ao rural? Non acadabamos pór a enerxía ao servizo do país co concurso eólico, creando riqueza e traballo na nosa terra? Non se crearon centros de día? Non se creou un sistema de transporte adaptado para discapacitados? Non estaba funcionando o programa “xantar na casa”? Estes son só algúns exemplos que demostran que o BNG levou adiante unha política transformadora. E iso sábeno ben os nosos inimigos sociais e mediáticos. Se estiveramos domesticados, como afirmou Beiras, non atacarían con tanta carraxe ao BNG; non desañarían unha campaña electoral chea de mentiras e difamacións. Non compañeiro Beiras, non. Non estamos domesticados. A chegada do BNG ao goberno trouxo cambios estruturais de moito calado para Galiza, cunha política que, estou seguro, o mesmo Beiras asinaría. Se cadra, o que hai que facer é o que tamén dixo Castelao: non pórlle tachas á obra mentres non estea rematada. Así que xa sabes, máis traballar e menos rolda de prensa.

De volta ao deserto

2009-03-04T02:49:00.000-08:00

As pasadas eleccións ao Parlamento galego decretaron a volta do PP ao goberno da Autonomía. É tempo agora de reflexións e análises, máis ou menos calmas. A derrota do bipartito é froito dunha acumulación de causas; todas elas contribuíron, en maior ou menor medida, a pór fin á experiencia de goberno encetada en 2005. Centrareime no BNG, pois é, loxicamente, o que máis me importa. Cómpre sermos humildes e recoñecermos os erros, os cometidos ao longo da lexislatura e os realizados durante a campaña electoral. Por aquí debe comezar a análise, pois son os factores internos nos únicos nos que temos completa marxe de manobra.

Ao longo destes tres anos e medio as bases cansamos de denunciar a escasa comunicación entre o goberno e as asembleas locais, o que imposibilitaba a estas para dar a coñecer o labor de goberno do BNG; esta tarefa era xa de por si difícil, tendo en conta que eran os alcaldes (do PP na súa maioría) os encargados de facer visíbeis os grandes proxectos do BNG. O aparello gobernamental do BNG, e non tanto conselleiros como directores xerais ou delegados provinciais, viviron de costas á realidade orgánica do BNG, e deste xeito é moi difícil explicarlle á sociedade as actuacións do Bloque. Evidentemente, se a comunicación non funcionou de arriba a abaixo tampouco o fixo en sentido contrario, co que iso ten de descoñecemento das demandas reais da nosa sociedade, ás que temos ineludíbel obriga de responder. As actitudes tampouco axudaron. A prepotencia dalgunhas persoas e o sectarismo doutras (ese vello vicio) contribuíron a ofrecer unha opinión negativa da administración do BNG. Durante a campaña electoral cometéronse erros graves. Se en 2005 a campaña axudara nos resultados, desta volta sucedeu todo o contrario. É nestes asuntos nos que hai que reflexionar, con calma pero con decisión. Debemos pedir perdón aos nosos exvotantes e tamén aos que, malia todo, nos votaron. Hai que recoñecer de xeito claro os erros.

Que dúbida cabe de que o contexto tampouco axudou. A crise económica que sufrimos favoreceu ao PP e prexudicou a PSOE e BNG (e non só ao PSOE como pensabamos moitos nacionalistas). Desde que teño memoria política, non vivira nunca unha campaña electoral tan sucia. O PP, e a fronte mediática que lle dá cobertura, empregáronse a fondo contra o bipartito en xeral e contra o BNG en particular. O Bloque pagou moi caro enfrontarse aos poderes económicos e mediáticos tradicionais en Galiza. Sufrimos en Galiza unha prensa infame, en gran medida ao servizo de poderes alleos aos intereses da nosa terra. Fomos leais ás nosas conviccións, que poñen por riba de todo o servizo ao noso pobo e non a poderes económicos alleos. Así tiña que ser, non nos laiemos disto.

Como adoita acontecer nestes casos, pasada a derrota electoral aparecen os voitres cos coitelos afiados. No BNG xa están aparecendo. Agora veñen pedir responsabilidades os que ao longo da última lexislatura non fixeron máis que pór paus nas rodas do xestión do BNG. Que o pensen ben, porque eu, cando estes individuos (algún con asento na executiva nacional) pidan responsabilidades, heilles pedir se están ao día dos seus deberes coa organización. Tamén hei pedir que me expliquen cal foi o seu traballo durante a campaña electoral e onde estaban mentres os militantes gastabamos os zapatos percorrendo cidades, vilas, parroquias e lugares da nosa nación. Vouno dicir moi claro. Malia todos os erros que se cometeron, Anxo Quintana, e o seu xeito de facer política, é o mellor que lle puido pasar ao Bloque Nacionalista Galego. Acredito no BNG que el quere construír e lamento que os malos resultados electorais poidan impedir seguir avanzando nun BNG máis partido político aberto e menos coalición de chiringuitos interesados. Máis abertos á sociedade á que servimos. Ao lado do noso pobo, sempre ao lado do noso pobo, para escoitar máis que para adoutrinar.

Remato. Dentro dos malos resultados xerais, a cidadanía do Valadouro volveu premiar o traballo do BNG. En ambos concellos o BNG subiu notabelmente, mentres que o PP e o PSOE experimentaban senllas baixadas. Imos, xa que logo, no bo camiño. E por aí imos continuar. Aquí estamos para traballar polo benestar dos nosos concellos, con firmeza e humildade.

Festa bilingüe

2009-02-11T00:10:00.000-08:00

Anda a parroquia españolista en festas. O pasado domingo, 8 de febreiro, tiveron o seu día grande, con procesión e misa cantada. Oficiou a gran sacerdotisa Gloria Lago. Como en toda boa romaría sacaron a pasear o patrón, neste caso Santa Rosa Díez, santa mártir do españolismo furibundo. En fin, festa rachada, amenizada pola orquestra Nós-Unidade Popular, que aínda lle deu máis publicidade ao acto. Practicaron o vello deporte nacional galego: andar a paus nas festas. Tanta fama colleu a festividade, que vén de ser declarada de interese turístico nacional, o que explica a cantidade de romeiros que viñeron da villa y corte de Madrid. Para que todo se desenvolvese en orde e concerto, varias ducias de antidisturbios estiveron presentes, deixándolle a máis dun as orellas quentes.

Prometinme a min mesmo que non ía escribir sobre a manifestación de Galicia Bilingüe, canto máis se fala deles máis publicidade gratuíta teñen. Caio na tentación e escribo estas liñas. Valerá de algo lembrar que o único idioma suxeito de deberes é o castelán, que estamos obrigados a saber, segundo a Constitución? Podemos traer á actualidade o feito de que o PSOE acudiu en 1983 ao Tribunal Constitucional para impedir que o galego fose suxeito de deberes? A lei de Normalización Lingüística (esa que pretenden revogar) só determina dereitos, non deberes. Esta mesma lei prohibe que os rapaces e rapazas sexan separados en aulas por idiomas. Por que, daquela, teiman estes viles nun apartheid lingüístico: dun lado os que aprenden en castelán, doutro os pobres galeguiños. Sabe Galicia Bilingüe o que é a diglosia? Non debería chamarse mellor Galicia diglósica? Son sabedores de que a inmensa maioría dos funcionarios galegos falan en castelán? Que queren logo, que nós suicidemos como pobo? Non, resistiremos a Galicia Bilingüe e ao seu brazo armado (xa sabedes, os u-peideiros). Venceremos nós, que non vos caiba ningunha dúbida.

Post scriptum: na última saída da Santa Compaña puido escoitarse este diálogo:
− E estes de UPyD de onde saíron, irmán Alexandre?
− Moitos veñen do PSOE, irmán Daniel.
− Do PSOE! Manda carallo! E eu que pensaba que Piñeiro os galeguizara.

DE ONTE A HOXE: POR UNHA ACTUALIZACIÓN ORGÁNICA DO BNG

2009-01-27T23:57:00.000-08:00

O escenario político galego mudou moito desde 1982, ano da fundación do BNG. Sería inxusto dicir que a organización non foi asumindo eses cambios, adaptándose aos novos tempos. Así, o BNG que nace no 82 xa non era a AN-PG, nin o BNG que chega da man de Beiras ao Parlamento galego era en 1985 o mesmo que nacera tres anos antes. A conxuntura, e os paus electorais, fixérono mudar. A III Asemblea Nacional do Carballiño (1987) e a evolución política dos anos noventa son exemplos que tamén nos falan desa adaptación. Só avanzando coa sociedade, ao servizo da cal estamos, poderá o BNG influír decisivamente na vida política.

O modelo frontista amosouse como un instrumento acaído para conseguir a unidade do nacionalismo nunha soa organización. Emporiso, o que no seu momento foi un modelo de organización axeitado, hoxe amósase como un impedimento para o avanzo do nacionalismo e, xa que logo, do proceso de construción nacional e emancipación social que o BNG representa.

Que ocorreu? Os distintos partidos e colectivos que integran o BNG teñen unha influencia que non se corresponde co seu peso real dentro da fronte. O sucesivo crecemento da organización levou a que os militantes que só somos afiliados ao BNG sexamos a inmensa maioría. Urxe recoñecer esta realidade. Os partidos e colectivos do BNG son hoxe en día grupos de presión, pequenos cenáculos onde se cociña a política do BNG sen que a inmensa maioría dos militantes poidamos influír na toma real de decisións. Esta situación vai en detrimento da participación da militancia na vida orgánica do Bloque, nas asembleas comarcais, moi especialmente. A información non flúe cara ás bases, que só acoden ás asembleas a ratificar o que foi decidido previamente. A deturpación do frontismo levou a que os sectores que patrimonializan o BNG manteñan un vergoñento control sobre a organización, levando a unha desmobilización e desmoralización da militancia. Como poderemos mudar esta situación sen repensarmos o frontismo? O movemento dos Non Adscritos foi unha grande esperanza precisamente porque aspiraban a representar a esa moitedume de militantes que non tiñan voz. O seu “éxito” debeuse, baixo a miña opinión, a que supuña un ataque directo a esa pequena política dos partidos e colectivos. Penso que calquera política renovadora para o Bloque ten que pasar por un discurso elaborado para os militantes que só teñan como fidelidade ao BNG.

Post scriptum: non hai moito tempo que o portavoz nacional falou da necesidade de construír o Partido Galeguista do século XXI. Non, non se trata de pasar do frontismo a un modelo partidario clásico, porque o mesmo modelo dos partidos entrou, na miña opinión, en crise. Emporiso, estamos en condicións de deseñar, de pensar, un novo modelo organizativo que reflicta, a un tempo, o carácter unitario do nacionalismo coa súa inherente pluralidade. E non, a min o discurso da pluralidade como desculpa do frontismo non me serve. O BNG é plural porque plural é Galiza. Tamén debo recoñecer que, malia o escrito até este momento, vexo no Bloque un maior nivel de cohesión que no PP e no PSOE. Entre outra cousas por isto é polo que penso que o exemplo de Unidade Galega no 2005 debería espallarse.

Un só val, un só concello

2009-01-12T03:19:00.000-08:00

A división de Galiza en provincias (1833) e a posterior instalación dos concellos (1835) foi resultado da centralización patrocinada polo liberalismo español. Temos que ter presente que a cuestión municipal foi chave durante toda a historia da España contemporánea: absolutistas, liberais, moderados, progresistas, etc. sabían perfectamente que quen dominase os concellos controlaría tamén o poder central do Estado. De aí que durante todo o século XIX houbo unha continua loita por ocupar os concellos, e non está demais lembrarmos que en Abril de 1931 a monarquía española caeu após unhas eleccións municipais. Aínda hoxe o control das entidades locais continua a ser chave para a consolidación das máis altas institucións. Podemos dicir, desta maneira, que a división da provincia de Lugo en concellos, e en xeral de todas as provincias, foi consecuencia do centralismo do Estado liberal español, que de ningunha maneira tivo en conta as peculiaridades específicas do territorio galego.

Foi así que unha comunidade natural perfectamente integrada como a que forma o Val do río Ouro, foi dividida arbitrariamente en dous concellos. As posteriores reformas da división municipal non corrixiron este erro, de maneira que a ruptura en dous concellos permanece até hoxe. Calquera persoa que coñeza minimamente o territorio de que estamos a falar, sabe que as 19 parroquias deste Val forman un conxunto plenamente integrado, unha comunidade natural de intereses sociais e económicos. Chega con aproximarse ás vellas terras do rio Ouro para comprendermos que os seus habitantes funcionan como se dunha só entidade se tratase, superando amplamente unha división que lles foi imposta por un centralismo opresor e ignorante. Talvez a mellor proba do que comentamos foi ofrecida polos nosos emigrantes. En efecto, tanto na Arxentina como en Cuba xuntáronse en sociedades que agrupaban os naturais do Valadouro e Alfoz conxuntamente e sen se facer ningún tipo de diferenzas entre os dous concellos. Velaí as fachadas das escolas patrocinadas por estes emigrantes para o demostrar. Todas locen orgullosamente o nome de Hijos del Valle del Oro para demostrar que nin para eles, nin para os seus coetáneos, nin para os veciños e veciñas de hoxe hai unha división do Val. Ao dito, débese engadir a existencia de organizacións políticas, económicas e culturais que abranguen os dous concellos, símbolo de que na vida cotiá hai unha plena integración do Val.

Seguindo os argumentos expostos, no ano 1995 creouse a Asemblea Local do BNG no Valadouro-Alfoz, tendo como un dos seus principais obxectivos a fusión de ambos concellos. O descenso de poboación que afecta toda a Galiza é tamén un dos problemas destes municipios. Coa perda de poboación minguan os recursos económicos de que dispón cada concello para emprestar servizos aos cidadáns. Tamén habería que falar dunha escasa racionalidade na prestación deses servizos, porque non parece moi razoábel que para unha poboación que non chega aos 5.000 habitantes haxa dúas casas da cultura, dúas piscinas, dúas de todo. Non sería máis acaído ter unha boa piscina cuberta e climatizada? É só un exemplo. A mancomunidade dos dous concellos non se ten mostrado como a solución para atinxir un notábel desenvolvemento económico. A fusión de ambas entidades municipais preséntase como unha forma de atallar a perda de recursos provocada pola caída da poboación. Ao mesmo tempo a unificación suporía unha clara racionalización económica, evitando así unha duplicación na dotación de infra-estruturas, claramente innecesaria na situación actual do Val. Este debe ser o principal sentido da fusión de ambos municipios: o progreso e o desenvolvemento económico. Pouco a pouco, o debate verbo da necesidade da unidade dos dous concellos foise facendo cada vez maior, tanto entre as organizacións sociais como entre os propios cidadáns. Soamente dúas cuestións fan pór en perigo a necesaria fusión do Valadouro e Alfoz. Por un lado, un localismo estéril que hogano, afortunadamente, non existe. Por outro lado, os intereses políticos dos alcaldes empoleirados no poder, que non negan a necesidade de chegar á fusión, mais deixándoa sempre para un futuro indefinido. É evidente que para eles é moito mais fácil continuar a manter a pequena cota de poder co que contan do que pór en perigo os seus cacicatos persoais.

Post scriptum: o Val do río Ouro non pode darse ao luxo de continuar a esmorecer vital e economicamente mentres que os responsábeis políticos non fan nada por evitalo. Urxe, pois, a necesidade de avanzarmos cara a unión dos dous concellos. Con esta medida estaríamos a solucionar os erros do centralismo español e, o que é mais importante, pondo as bases para un desenvolvemento económico e social do Valadouro e de Alfoz. É responsabilidade de todos e de todas conseguilo.

Vontade de nación

2008-12-26T10:11:00.000-08:00

Nestes días estou lendo o libro de conversas entre Xosé Luís Barreiro Rivas e Anxo Quintana. Gosto especialmente deste tipo de libros, teñen a frescura da inmediatez, a intensidade do diálogo e da conversa amábel. Claro, hei de recoñecelo, a simpatía que sinto por Anxo Quintana fixo que me faltase tempo para facerme cun exemplar do libro; grazas á dilixencia e ao cariño da miña Musa non tiven que agardar moito. No entanto, e aínda sen rematar o libro, non podo deixar de comentarvos unhas frases que me impresionaron, non de Quintana, senón de Xosé Luís Barreiro, son as seguintes: “Galiza é cada vez menos unha herdanza, e cada vez máis unha tarefa comprometida desde a profesión democrática. A nosa condición nacional é cada vez menos unha necesidade histórica, e cada vez máis unha continxencia posíbel”. Penso que nestas palabras está o cerne do novo nacionalismo galego que Quintana teima en levar ao BNG. Hogano, o nacionalismo non pode basearse nun pasado celta remoto, nin pode seguir reivindicando a figuras como a Pardo de Cela. A nación galega é froito da vontade dos cidadáns e cidadás que a compoñen. Si, hai unha lingua, unha cultura, unha terra, uns feitos diferenciais, pero por si sós non constitúen a nación galega; estes signos de identidade teñen que ser activados, ten que existir unha vontade nacional. O traballo dos nacionalistas galegos é axudar a contruír esa vontade nacional. E como se constrúe esa vontade de nación? Pois exercendo un labor político que leve aos cidadáns e cidadás a confiar no nacionalismo galego, a confiar no BNG. Galiza é unha tarefa común que facemos entre todos e todas. Uns parágrafos máis adiante, Anxo Quintana afirma: “Porque só na medida en que sexamos capaces de crear benestar teremos futuro”. A nación galega constrúese cunha xestión eficaz, dando respostas aos problemas que afectan á nosa sociedade. Por iso Quintana afirma a cotío que máis autogoberno é máis benestar. Sempre tendo en conta que, como dicía Castelao, Galiza ten que ser unha célula de universalidade, é dicir, debemos contruír unha Galiza mellor para un mundo máis xusto e solidario. Isto é o que significa para min ser nacionalista galego.

Post scriptum: nese camiño de construírmos a nosa nación, o vindeiro 1 de marzo de 2009 temos que pór unha nova pedra nesta casa común e plural que é Galiza. Agardando que chegue esa data, deséxovos a todos o mellor para o vindeiro ano 2009.

Huber Matos

2008-12-14T13:42:00.001-08:00

Hai uns días, falando con Esperanza Uz, a presidenta da sociedade El Valle de Oro da Habana, entereime de algo sorprendente. Resulta que un dos asociados de El Valle de Oro tiña agochada na casa unha parabólica, para poder ver canles estranxeiras, seica as cubanas son pouco plurais (por dicilo dun xeito delicado). Todo ía ben até que á filla deste señor escapáronselle na escola os detalles dun programa de televisión que comezaron a levantar sospeitas. O resultado: a policía presentouse na súa casa e levoulle a parabólica. Pero o peor non foi iso. O señor estivo nove meses en prisión. Si lestes ben, nove meses no cárcere por ter unha parabólica. Dentro do drama, o máis gracioso foi que mentres estivo en prisión dedicábase a arranxar radios e outros aparellos electrónicos (algúns dos seus propios carcereiros). Considero que o sistema político de Cuba é unha ditadura, un réxime no que non se respectan nin as liberdades fundamentais nin os dereitos humanos. O curioso é que todo este caso lembroume a Huber Matos. Matos foi un dos comandantes da Revolución cubana que en 1959 derrocou a ditadura de Batista. Pouco despois do triunfo da Revolución, Matos opúxose ao devalar autoritario de Fidel Castro. Pagouno caro: vinte anos de prisión, non saíu do cárcere até 1979, tendo despois que marchar ao exilio. Matos é hoxe o secretario xeral da organización Cuba Independiente y Democrática. Admiro a Huber Matos porque foi quen de deixalo todo para loitar contra a ditadura que oprimía o seu país. Mais, admíroo sobre todo porque nun momento decisivo tivo que arriscalo todo para oporse a outra ditadura que estaba a piques de comezar. Xa vedes que o camiño da heterodoxia non é o máis recomendábel, pero si é o vieiro máis ético e digno. Louvados sexan os disidentes.

Post scriptum: Matos deixou testemuño da súa vida. En 2002 publicou o libro Cómo llegó la noche, un relato das súas experiencias que recomendo vivamente. É emocionante a descrición da súa actuación na guerrilla, e as narracións do seu paso polas cadeas de Fidel Castro son durísimas. En definitiva, unha boa lectura contra as tentacións autoritarias.

O voto da emigración

2008-12-02T12:40:00.001-08:00

Achéganse as eleccions ao Parlamento galego e, unha vez máis, o tema do voto emigrante volve estar na primeira liña do debate político. É curioso, a importancia, pola cantidade, do voto dos emigrantes galegos fixo xurdir un novo tipo de emigración. Nas vésperas da campaña electoral, os políticos galegos desprázanse para gañaren as Américas: os nosos avós ían na procura de cartiños, para un futuro mellor; os nosos políticos van na procura de votos, tamén para un futuro mellor. Xa vedes, Hegel escribiu que a Historia, cando se repite, primeiro faino como drama e despois como farsa. E iso é o voto emigrante. Unha farsa. Un escándalo. Unha fraude. E parecía que desta volta todo ía ser diferente. Os tres principais partidos políticos de Galiza puxéronse de acordo no Parlamento para realizar unha reforma profunda do voto emigrante. Esta reforma pasaba, sobre todo, porque os emigrantes votaran como votamos o resto dos galegos, é dicir, en urna. Si, si, que felices estabamos todos. Cando o tema chegou ao Congreso dos Deputados, ao PSOE como que xa non lle corría tanta présa. Sabido é que os emigrantes galegos votan ao partido do poder: antes votaban ao PP e agora votarán ao PSOE. E os adoradores de ZP non queren perder un galano tan saboroso como é o voto emigrante, saben que en Galiza pode chegar a ser determinante. Puxeron a súa cobiza política por riba da moral e da ética. E hai que dicilo ben alto, o voto emigrante, tal e como está na actualidade, é unha gran fraude. Non só porque en moitos casos votan os mortos, senón tamén porque non se garante o segredo do sufraxio. Os nosos emigrantes teñen que poder votar como votan o resto dos galegos: nunha urna, nun colexio electoral acondicionado para tal fin, en consulados e embaixadas. Non facelo así é unha fraude á democracia galega e unha tomadura de pelo aos emigrantes, empregados só como simples votos, e non como cidadáns con dereitos. O PSOE ten que explicar por que non favoreceu a reforma elecoral para que os nosos emigrantes votaran como é debido. Púidolles máis a cobiza que os valores democráticos.

Post scriptum: é comprensíbel que os emigrantes conten para votar pero non sexan contabilizados á hora de repartir escanos? Se contaramos o número dos votos da emigración Galiza tería catro ou cinco escanos máis no Congreso dos Deputados. Por que non interesa isto? Estamos diante dunha nova fraude? Hai temas para o debate, só falta que os grandes partidos antepoñan os valores democráticos ao seu beneficio propio. Antes o PP e agora o PSOE están vulnerando as regras máis elementais da democracia ao se aproveitaren impunemente do voto da emigración. Algún día terá que lles pasar factura.

Primeira Asemblea Nacionalista

2008-11-19T23:46:00.000-08:00

O 17 de novembro de 1918 daba comezo, na cidade de Lugo, a primeira Asemblea Nacionalista. Van aló, xa que logo, noventa anos. Nove décadas de nacionalismo galego. Xuntáronse en Lugo os representantes de todas as Irmandades da Fala do país. O movemento das Irmandades, que ten a súa orixe en 1916, representaba un verdadeiro rexurdir da nosa lingua propia, sobre todo no que toca á súa normalización social. Nun histórico manifesto, publicado tras a celebración da Asemblea, os homes das Irmandades proclamaban: declarámonos de hoxe e para sempre nacionalistas galegos. O rexionalismo ficaba atrás e nacía un movemento que chega até os nosos días. Convén lembrar que o manifesto nacionalista de 1918 era un documento nidiamente democrático, que proclamaba ademais a igualdade de homes e mulleres. O nacionalismo galego nacía, pois, vencellado á democracia, aos valores liberais e progresistas, e así permanecerá ao longo da súa xa dilatada historia. Por estes días, a Deputación provincial de Lugo dedica unhas xornadas a conmemorar esta histórica data. Sen dúbida ten moito que ver isto co traballo do deputado de cultura, Antonio Veiga, o noso amigo Toñito. Eis un exemplo dunha institución posta ao servizo do país. É sabido que os nacionalistas nunca gostamos das deputacións; emporiso, mentres haxa que tragar con elas mellor é poñelas ao servizo de Galiza e non que sirvan de base ao entramado caciquil do PP. Parabéns, pois, para a Deputación provincial de Lugo por esta iniciativa. Nunca pensei que tería que escribir isto!

As (miñas) contas da leiteira

2008-10-30T00:35:00.000-07:00

Ás veces teño a sensación de que vivimos nun mundo complexo, demasiado difícil de apreixar. Hai temas, como o da crise económica e financeira que nos está afectado, que escapan á comprensión do cidadán medio. Por esta razón eu non quixen falar dos problemas económicos neste blogue, principalmente porque carezo dos coñecementos necesarios para poder explicalos, pero tamén porque a complexidade do tema esgótame e afógame. É por todo o anterior que, cando vexo algo sinxelo, algo que non mudou cos anos, alégrome e sinto que hai cousas que seguen a ser simples, sen necesidade de grandes explicacións. Algo disto quero contarvos. Todas as mañás, cando vou coller o bus urbano para ir ao traballo, vexo na parada a unha señora velliña, coa cara chea de nobres engurras. Sempre co seu paniño na cabeza. Só con vela un pode imaxinar que traballou toda a súa vida, desde moi cativa. Pois ben, a señora leva nunha bolsa unhas leiteiras pequeniñas, onde seguramente vai o leite para algunhas familias ou, se cadra, para algún parente. Para ela a vida non mudou, segue vivindo na época en que as leiteiras ían levar o leite até Santiago. Eu penso: que lle importa a esta muller a globalización? Para ela todo é sinxelo e simple, coma sempre. A señora tráeme imaxes e recordos. Lembro a miña mai co leite acabado de muxir, aquel leite quentiño que tan ben sabía. Si, despois dixéronnos que era mellor ferver o leite, que podiamos coller unha enfermidade. Eu bebín aquel leite durante o tempo que tivemos vacas na casa e nunca nada tiven. Aquí estou, tan só atacado de melancolía. Eu envexo a rotina desta velliña, a súa felicidade cotián. Seguro que a boa da señora ha ter os seus problemas, coma todos. Pero vista desde fóra, e tendo en conta os sarillos desta sociedade presuntamente moderna, un non pode deixar de sentir un andazo de saudade. Remato, antes de que me acusedes de ser un Balbino, o protagonista de Memorias dun neno labrego.

Post scriptum: escribiu Gabriel García Márquez que a vida non é a que un viviu, senón a que lembra e, sobre todo, como a lembra. A min pode pasarme algo semellante: que as cousas non son as que son, senón como un imaxina que son. E gosto de que así sexa.

Partidos refugallo

2008-10-28T02:42:00.001-07:00

Galiza é un país no que o cainismo político ten unha relevancia especial. Que quero dicir? Pois que para seguir saíndo nos xornais hai xente que está disposta a facer de todo: o ridículo principalmente. Un dos aspectos máis graciosos da fauna política galega son, en denominación propia, os partidos refugallo. Que é un partido refugallo? Pois é un chiringuito que monta unha persoa, ou grupo de persoas, cando marcha cabreado dos principais partidos do país, o PP e o PSOE, nomeadamente. Chámolles refugallo porque son organizacións ás que van parar os disidentes (por non dicir apestados) dos grandes partidos. Por esta razón é lóxico que sexa durante as eleccións municipais cando este tipo de partidos teñen o seu protagonismo, porque as súas siglas poden acoller aos que quedan fóra das candidaturas de PP e PSOE. Penso que no Valadouro tivemos un exemplo neste senso nas últimas eleccións locais. Ao longo de todos estes anos de autonomía houbo moitas siglas que responderon á denominación de partidos refugallo. Todos lembramos a Converxencia Nacionalista Galega (CNG) ou Democracia Galega (DG). Últimamente dous son os partidos que se disputan o premio ao mellor partido refugallo: Terra Galega (TEGA) e o Partido Galeguista (PG). Antes de continuar, debo dicir que é unha auténtica desgraza que políticos vergoñentos estean a empregar as siglas do Partido Galeguista de Castelao, de Bóveda, de Ánxel Casal, de Vítor Casas ou de Ramón Suárez Picallo. En fin, son cousas do cainismo político galego, do que falaba ao comezo. Coñecemos agora a nova de que TEGA e PG concorrerán xuntos ás vindeiras eleccións ao Parlamento galego. Como di o refrán: xuntouse a fame e as ganas de comer. Pero isto non é máis abraiante. Resulta que mesmo contactaron con UPyD en Galiza para tantealos. Claro, os superespañois pasaron deles como da peste. E como non ían pasar, despois de todo que ían facer xuntos partidos presuntamente galeguistas con outro que quere tirarlle competencias ao noso autogoberno. Xa sería o colmo do cainismo. Pero todo pode pasar. A política galega seguirá dando sorpresas. Xa veredes.

125

2008-10-20T03:26:00.000-07:00

Máis unha vez o BNG volveu ser decisivo. Co tempo as cousas vense máis claras, e agora é cando se nota realmente a importancia de ter unha forte representación nas Cortes do Estado. Os que rían pensando que dous deputados eran unha exigua representación, tentando minimizala, teñen agora a demostración de que, tal e como dixo Anxo Quintana no seu día, o BNG, con estes dous deputados, foi decisivo. E cantas veces van xa? Cantas veces dous deputados do BNG resultan máis importantes para Galiza que toda unha recua de deputados do PP e do PSOE? Despois dunha apurada negociación, o BNG acadou que os Orzamentos Xerais do Estado inclúan 125 millóns de euros máis para o noso país. Máis cartos para as infraestruturas, máis cartos para a Lei de Dependencia, máis cartos para as Galescolas, máis cartos para Galiza. Non faltan, por suposto, os que cualifican de migallas o que o BNG acadou. Como nos gusta neste país cuspir ao ar! Tamén haberá quen se preocupará polo feito de que os galegos poidamos ser alcumados de insolidarios. Fronte a isto, hai que afirmar que para Galiza vén o que previamente saíu, que non todo o diñeiro que sae deste país o fai en forma de IRPF, que hai moitas empresas que traballan en Galiza que teñen o domicilio fiscal fóra (nomeadamente Madrid), que non facemos máis que recuperar o que a Galiza lle corresponde. Traballemos, mentres outros se automortifican. Galiza e os galegos saberán recoñecelo.

Benvido compañeiro!

2008-10-14T23:54:00.000-07:00

Ramón Suárez Picallo xa descansa en Sada. Onte, 14 de outubro, cando se cumprían corenta e catro anos do seu pasamento, os seus restos chegaron a Sada, a súa vila natal. De entre todos os actos de homenaxe que se lle tributaron ao ilustre galeguista, queremos subliñar hoxe a publicación dun libro que recolle unha escolma de textos en galego do autor sadense. O volume foi publicado polo Concello de Sada e o Consello da Cultura Galega. A vida de Ramón Suárez Picallo está marcada por dous procesos definitorios da historia contemporánea de Galiza: a emigración e o exilio. En efecto, moi novo, ao igual que outros milleiros de galegos, Suárez Picallo cruzou o Atlántico e procurou unha nova vida en Bos Aires. No entanto, Suárez Picallo fixo da emigración a súa escola, converténdose nun dos principais publicistas galegos da Arxentina. O compromiso coa terra que o viu nacer manteríao o noso protagonista unha vez retornado a Galiza, converténdose nun dos principais dirixentes do galeguismo. Precisamente ese compromiso político acabaría por condenalo ao exilio, ao igual que outros milleiros de valedores da democracia republicana. De novo, outra vez América abríase perante el. Primeiro os Estados Unidos, despois a República Dominicana, logo Chile, onde gañou a vida colaborando na prensa, e, finalmente Bos Aires, outra vez Bos Aires, no comezo e no final da vida do noso Ramón Suárez Picallo. Deste xeito, podemos comprobar como emigración e exilio xúntanse na figura de Suárez Picallo. Así, non os pode resultar estraño que emigración e exilio tamén estean presentes nas páxinas do libro que hoxe comentamos. Dúas son, principalmente, as fontes dos textos recollidos neste volume. Dunha parte, e correspondendo á etapa da emigración, a revista Céltiga, creada en 1924 e que tivo a Suárez Picallo coma un dos seus codirectores. Por outro lago, desta volta xa no exilio, a revista Lugo, órgano do Centro Lucense da capital arxentina, dirixido por Ramón Suárez Picallo. Xunto a estas dúas publicacións, podemos atopar outras revistas galegas da emigración, onde Suárez Picallo colaborou en numerosas ocasións. As persoas que se acheguen a estes textos atoparán a un Suárez Picallo extremadamente próximo, como se a súa escrita non se realizara a milleiros de quilómetros. E é que para Suárez Picallo, como para o resto dos emigrantes e exiliados, Galiza era un vivir cotián, un pensamento de cada día. Por iso, o noso Picallo fala de Sada, de Veloi, de Carnoedo, como se estivera mesmo nestes lugares, que de seguro nunca abandonou de corazón. Por iso, aínda que este pasado 14 de outubro retornou á súa querida Sada, ben podemos dicir que o seu pensamento, non é que xa volvera, é que nunca marchou. A mellor lembranza que lle podemos tributar a Ramón Suárez Picallo é o espallamento da súa obra, de aí a publicacións de libros coma este, que contribúen a manter viva a memoria dun loitador por Galiza e pola democracia.

Contradicións

2008-10-13T00:13:00.000-07:00

Vivimos nun mundo cheo de contradicións. Perdón, debería dicir que vivimos nun mundo cheo de hipocresía. Xa nada é o que parece, e ultimamente todo semella funcionar aínda máis ao revés. Fixádevos. China, un país que teoricamente segue os ditados do marxismo-leninismo, xa hai algún tempo que representa mellor ca ningún outro o que é o capitalismo. Parástesvos a pensar cantas cousas tedes que son Made in China? Quedei abraiado cando souben que hai editoras galegas que mandan imprentar os seus libros en China. Envían os libros maquetados e os chineses só teñen que imprentalos. O beneficio económico ten que ser importante, para que lles compense pagar os gastos de transporte. Por outro lado, os Estados Unidos. O país paradigma do capitalismo que, hoxe por hoxe, é quen máis intervén na economía: que foi do mercado intocábel? Onde están agora os grandes capitáns de empresa? Xa na década dos anos 30 o presidente Franklin D. Roosevelt patrocinou a política do New Deal, que lle daba un destacado papel á iniciativa estatal. Pero neste momento son os neocon, os partidarios máis acérrimos do neoliberalismo, os que están chamando polo papá Estado para que veña salvar bancos e empresas en creba. E o presidente George W. Bush acode fiel á chamada, asinando a nacionalización parcial da banca (e que conste que estaba sobrio cando o fixo!). Servirá toda esta treboada financeira para librarnos dos especuladores? Oxalá, pero teño as miñas dúbidas. Sabedes que foi o primeiro que fixeron os directivos da aseguradora AIG despois de que a Reserva Federal lles regalase varios centos de millóns de dólares? Pórse a traballar para levantar a empresa? Empregalos para saldar as súas débedas? Pois non, meus amigos. O que fixeron estes dignos cidadáns foi irse de vacacións a un resort de luxo en California, evidentemente pagado cos cartos dos contribuíntes americanos. Claro, os pobriños estaban cansos de especular. Que razón ten o dito aquel de que o home é o único animal que tropeza dúas veces coa mesma pedra!

Post scriptum: por estes lares tampouco andamos escasos de contradicións. Fai un ano, don Mariano Rajoy elaborou un vídeo no que nos chamaba a todos a celebrar a Fiesta Nacional (referíase ao 12 de outubro, non a unha tourada). Pois ben, un ano despois, don Mariano vai é di que o desfile militar do 12 de outubro é un coñazo. Pero, don Mariano, vostede que é máis español ca ninguén (ben, se cadra non tanto como Rosa Díez, esa é máis española que Isabel e Fernando xuntos) como pode dicir iso! Despois de todo non lle falta razón. O mellor dese desfile é a cabra da Lexión. Que boa estaría con pataquiñas!

Na Asemblea

2008-10-06T00:51:00.000-07:00

Os compañeiros Iván Marrube, Eduardo Chao –alias Pichín−, e mais eu acudimos este domingo á Asemblea Nacional Extraordinaria do BNG, como delegados da Asemblea comarcal da Mariña. Era a primeira Asemblea que se celebraba polo sistema de delegados e, para servos sincero, non notei eu que houbera menos xente que noutras asembleas. Eu son partidario do sistema de delegados porque supón equiparar, que non igualar, ao BNG con outras forzas políticas. Por outra parte, o proceso asembleario nacional non se reduce só aos debates en pleno o día da Asemblea Nacional, senón que tamén abrangue ás Asembleas comarcais, e, se me apurades, mesmo ás locais. Indo xa ao que aconteceu neste Asemblea é claro que estivo marcada polo seu carácter electoral, aínda así non faltou a discusión dun informe político do Consello Nacional, que foi refrendado pola gran maioría dos delegados e delegadas. Non era un informe de autobombo, pois tamén se aludía a aquelas cuestións que cómpre mellorar, ás descoordinacións propias dunha organización que chega por primeira vez a altas responsabilidades de goberno. Despois deste debate procedeuse á presentación de propostas para ser o candidato do BNG á presidencia da Xunta. A min, persoalmente, Anxo Quintana foi unha persoa que me foi gañando pouco a pouco. Penso que ten un discurso claro, co que chega á xente con facilidade. Desta vez amosou tamén unha oratoria máis calorosa, sen por iso deixar de tratar os temas fundamentais do momento (léase a grave crise económica que suportamos). Un BNG ao lado da xente deste país, un BNG que saiba responder aos problemas cotiáns da xente, un BNG útil ao servizo do pobo galego, sen ningún tipo de peaxes alleas. Temos candidato. Temos presidente. Agora só queda pórmonos a traballar para que os resultados electorais sexan, como o mesmo Anxo Quintana dixo, os mellores da historia do BNG. Sempre en beneficio da nosa Terra. Por Galiza.

Socialistas

2008-09-28T23:59:00.000-07:00

A semana pasada o compañeiro Jota e mais eu tivemos un interesante debate cunha pombiña a raíz de varios comentarios deste blogue. Entre as cousas que lle parecían esaxeradas á citada pombiña estaba a miña afirmación de que os verdadeiros socialistas galegos están no BNG. O texto “os socialistas galegos somos nós” encabezaba o libro de Xosé Manuel Beiras Por unha Galiza liberada, obra publicada en 1982 e que, con engádegas, vén de ser reeditada neste ano. Beiras podía dicir con autoridade que eles eran os verdadeiros socialistas galegos, pois durante moito tempo foi o secretario xeral do Partido Socialista Galego (PSG), organización fundada en 1963 (por favor, non confundir con PSdeG, risa dáme). O PSG foi unha das organización que protagonizaron a resistencia ao franquismo en Galiza, desde o campo socialdemócrata. En realidade, non era a primeira vez que se tentaba fundar un movemento socialista nidiamente galego. Durante a II República, Xoán Xesús González creou a Unión Socialista Galega, grupo que se separou do PSOE perante a oposición deste partido ao Estatuto galego (como vedes a cousa xa vén de lonxe). Até os anos da Transición o PSOE non reaparece en Galiza, e faino grazas fundamentalmente ao apoio económico externo. Como noutras nacionalidades do Estado, o PSOE tentou fagocitar a organizacións socialistas autóctonas. No entanto, co PSG non o conseguiu, agás cunha serie de militantes que lle proporcionaron ao PSOE uns cadros que non tiña en Galiza. Foi por esta época cando os PSOE tentou apropiarse das siglas PSG, pero os tribunais, xaora, déronlle a razón ao partido fundado en 1963 e por iso tiveron que se conformar coas siglas PSdeG. Como vedes, todo ten explicación na historia. En base a todo o explidado, e tamén á práctica política posterior, eu dicía que os socialistas galegos somos nós. Por suposto, o espírito do PSG segue vivo hoxe no BNG, sobre todo entre os que nos consideramos herdeiros dos pexegos, como eran coñecidos os militantes do PSG.

Post scriptum: Evidentemente, se os socialistas galegos somos nós; os socialistas do Valadouro tamén somos nós. Ou non, compañeiros?

Ramón Suárez Picallo

2008-09-18T01:17:00.000-07:00

Dicir que os galegos andan ciscados polo mundo enteiro supón caer unha obviedade. Emporiso, non é o mesmo ter que emigrar, que ter que exiliarse. No persoeiro do que vos quero falar hoxe conflúen ambas circunstancias. Ramón Suárez Picallo naceu en Sada en 1894. Moi novo emigrou á Arxentina, onde desenvolvería un importante labor político e cultural; do que podemos salientar as súas colaboracións na revista Céltiga, facho do galeguismo en Bos Aires. Coa proclamación da Segunda República en 1931, Suárez Picallo regresou a Galiza, sendo elixido deputado pola ORGA nas eleccións a cortes constituíntes. En decembro de 1931 participou na fundación do Partido Galeguista, ao cal representaría desde entón nas Cortes. En 1933 perdeu a súa acta de deputado, aproveitando daquela o tempo para rematar os seus estudos de Dereito. En febreiro de 1936 Suárez Picallo foi outra vez elixido deputado nas candidaturas da Fronte Popular. En xuño deste mesmo ano participou activamente na campaña do plebiscito do Estatuto de autonomía de Galiza. A guerra e a represión condenaron ao noso protagonista ao exilio. No entanto, quen non puido fuxir foi o seu irmán, Xohán Antón, que morreu asasinado polos fascistas. Suárez Picallo, no exilio, viviu entre Santiago de Chile e Bos Aires, colaborando adoito na prensa destes países e nos órganos de expresión das colonias galegas. Sempre con Galiza no corazón e no pensamento, como todos os desterrados galegos. Faleceu en Bos Aires en 1964.

Ramón Suárez Picallo tiña o desexo de ser enterrado no cemiterio do Fiunchedo, en Sada, a carón de seus pais. Ese anceio non se puido cumprir, pois até o momento os seus restos descansaron no panteón do Centro Galego en Bos Aires. E digo até o momento, porque o vindeiro 14 de outubro os restos de Ramón Suárez Picallo regresan a Galiza, volven á súa querida Sada. É un acto promovido polo Concello de Sada (agora que por fin ten alcalde) e a Vicepresidencia da Xunta. Isto só é un detalle, apenas unha desculpa para tributarlle a nosa homenaxe. Porque Suárez Picallo, e o resto dos galeguistas exiliados, nunca deixaron Galiza realmente. Permanecían nela, pois estaba decote no seu pensamento. En calquera caso, benvido compañeiro Suárez Picallo.

Memorial do Valadouro

2008-09-04T23:32:00.000-07:00

Segundo a lenda O Valadouro foi un mar, así está reflectido no seu escudo. Houbo un tempo en que as terras baixas do noso val estaban asolagadas. Hoxe, malia que ese mar xa non existe, o vaivén das ondas aínda caracteriza aos habitantes do vello val. Como poderiamos explicar se non certas actuacións da clase política local? A lóxica política ten no Valadouro o mesmo éxito ca un vendedor de xelados na Antártida. Aló polo ano 1983, o candidato do PSOE foi elixido alcalde na sesión de investidura grazas ao apoio de Alianza Popular, e iso que só tiña dous concelleiros de once. Normal? Si no Valadouro. Os xefes locais de AP querían librarse do alcalde da UCD. Catro anos despois, O Valadouro tivo a dubidosa honra de ser o único concello galego no que houbo que repetir as eleccións municipais. Quen sementa, tarde ou cedo, acaba por recoller. Tras a repetición, aquel vello alcalde da UCD (agora en Coalición Galega) regaloulle a alcaldía a AP, as antigas diferenzas semellaban esquecidas. Hoxe parece estar moi arrepentido daquela decisión. Tarde piaches, amigo! Para que falar do que ocorre na actualidade! O alcalde que chegou en 1988 subscribiu (parece ser, ninguén o sabe seguro) un pacto cunha concelleira independente para ter maioría absoluta, pois era o único xeito no que sabía gobernar, maioría que perdeu despois cando lle marchou unha concelleira do seu propio partido, que ademais é irmá do antigo alcalde de UCD. A degradación política á que chegamos levou a que o PSOE pretendera aprobar uns orzamentos desde a oposición, cando sabía perfectamente que esa tarefa era responsabilidade do grupo de goberno. Uns orzamentos que, por certo, pactou coa concelleira transfuga antes mencionada. E os orzamentos aprobáronse. O alcalde e o PSOE venderon a vaca cada un ao seu xeito, pero ambos aprobaron unhas contas que insisten nos vellos vicios: non coutan os gastos correntes e de persoal, non hai pulo das inversións. En fin, no Valadouro funciona unha coalición de facto entre o PSOE e o PP, pulpada incluída.

Post scriptum: mentres tanto, o cabeza visíbel do PSOE en Moucide pon o carro diante dos bois. Convoca unha reunión para vender unha subvención da Consellaría de Medio Ambiente que nin sequera está aínda solicitada. Polo menos podería agardar a que se discuta a moción do seu partido no vindeiro pleno. En fin, pensaría que Touriño ía adiantar as eleccións e, claro, había que pasar a pucha. Cousas veredes. Non os precipitemos, un pouquiño de auga da Fonte dos Mes, acabada de restaurar, é o mellor para recuperarse. Ou non, señores do PSOE?

Deica setembro

2008-07-31T02:18:00.000-07:00

En fin, 31 de xullo, por fin chegou, non sabedes as ganas que tiña de marchar de vacacións. Volverei en setembro para seguir desfacendo os cadullos. Como este Día da Patria estivo pasado por auga (pillei unha molladura!), recupero unha fotografia do ano 2006 na que estamos todos moi contentos xunto a Anxo Quintana. A ver se con isto nos motivamos que queda moito traballo por diante. Eu son da opinión de que as cousas, se se fan con ilusión, saen mellor. E ilusión é precisamente o que non os falta aos nacionalistas. Así que adiante, sabedes que somos os que cremos neste País.

Voto emigrante

2008-07-23T00:16:00.000-07:00

A semana pasada o Parlamento galego aprobou a reforma do voto emigrante, con vistas a que na emigración se vote en urna, como facemos o resto dos galegos. A proposta foi aprobada por unanimidade, tendo agora que ser refrendada polas Cortes do Estado. Sería boa cousa que a reforma puidese estar preparada para as vindeiras eleccións autonómicas. Tempo hai dabondo, o que non hai son moitas ganas por parte do PSOE, que pretende beneficiarse da fraude que supón actualmente o voto emigrante. A respecto desta cuestión, eu pensó que deberiamos diferenciar entre nacionalidade e cidadanía. Pódese favorecer que a nacionalidade chegue aos netos dos emigrantes, espallando deste xeito todos os beneficios sociais e administrativos. Pero, ao meu entender, outra cousa é a cidadanía, a capacidade de decidir sobre os asuntos públicos, o dereito a votar en definitiva. É razoábel que unha persoa que nunca estivo en Galiza poida decidir o seu Goberno? E digo máis, pódese entender que os netos dos emigrantes poidan votar nunhas eleccións municipais? Así, resumindo, espallar a nacionalidade non ten porque significar que persoas que viven sen contacto coa realidade galega teñan dereito a decidir. É moito máis lóxico que un inmigrante marroquino, colombiano ou romanés legalmente empadroado, que vive, traballa e cotiza en Galiza poida votar, que que un arxentino poida facelo tan só porque tivo un avó galego. En definitiva, precisamos un debate sereno sobre este tema.

Día da Patria

2008-07-14T00:36:00.000-07:00

Cremos no noso País, velaquí o lema do BNG para o Día da Patria deste ano. Non pode ser máis acaído. Acreditamos nas nosas posibilidades como pobo. Avogamos por unha Galiza dona de si mesma, de todos os seus recursos e de todas as súas potencialidades. Non os imos deixar vencer polos mentireiros, polos mediocres e polos que non saben convivir co seu auto-odio. Mais, sobre todo, confiamos na capacidade da nosa xente, desas persoas que se senten orgullosas de ser o que son: galegos, nin máis que ninguén, pero tampouco menos. Hai moito talento neste País. Seguiremos a traballar pola normalización do galego, da nosa lingua nacional, da lingua propia de Galiza. Porque non renunciaremos ao idioma herdado dos nosos devandeiros, como tampouco temos que renunciar a outro idioma que nos permite comunicarnos con outras nacións do Estado e cos pobos latinoamericanos.

Dentro dos actos organizados polo BNG co gallo deste 25 de Xullo, os nacionalistas do Valadouro e Alfoz xuntámonos o pasado sábado nun xantar. Antes da comida interviron o compañeiro Iván Marrube, o noso voceiro no concello de Alfoz; Manuel Parga, compañeiro de Burela e deputado no Parlamento galego; finalmente, falou Francisco Rodríguez, até hai pouco deputado no Congreso dos Deputados. Por certo, o xantar desenvolveuse no Hotel Vila do Val, acabado de inaugurar. Os nacionalistas do Valadouro e de Alfoz declaramos o noso compromiso con Galiza. A nosa angueira de seguir traballando polo desenvolvemento dos nosos concellos e polo benestar da nosa xente. En definitiva, un Día da Patria máis, os nacionalistas confirmamos a nosa intención de seguir traballando pola construción nacional de Galiza, sempre en democracia, liberdade e pluralismo. Viva Galiza Ceibe!

Vaia facha!

2008-07-03T00:12:00.000-07:00

Por esta época do ano meu pai ten un problema: os corvos cómenlle as ameixas. Tentou de todo. Taravelas de metal para espantar os corvos con ruído. Papeis de cores brillantes. Roubarlle CD’s a seu fillo para poñelos na ameixeira (reflexan moito co sol). De todo, e aínda así os corvos seguen comendo nas ameixas. E eu tamén, non vaiades pensar! Pero estes días creo que dei coa solución. Cando observei a foto que acompaña a este comentario vin a luz e levei un susto dos grandes. Despois de recuperarme, pensei: se facemos copias ampliadas deste espantallo os corvos han fuxir, logo de viraren brancos como a neve. Pódese ter menos sentido do ridículo? Non ten espellos na casa? En realidade, a facha (nunca mellor dito) que leva é todo un exemplo da política que representa. Persoas mediocres que nunca chegaron a nada e cunhas ganas inmensas de facerse notar. Pero moito olliño, que na historia de España hai bastantes precedentes deste tipo. Así que alerta, porque o noso autogoberno, a nosa cultura e a nosa lingua están en perigo por persoas que teñen un gusto pésimo, pero que, desgraciadamente, contan cunha base social. Non han pasar!

Contiño

2008-07-02T01:28:00.000-07:00

Era unha vez un grupo de de intelectuais madrileños, vencellados a certo partido neocentralista, que asinaron un manifesto a prol do que denominaron lengua común. Si, xa sabedes, aquel partido creado por unha resentida que descubriu que os nacionalistas eran moi malos o día en que o lehendakari Ardanza deixou de asinar a súa nómina. Pensaban aquelas mentes privilexiadas que o idioma castelán corría serios riscos nas administracións públicas periféricas. Seguramente ningún deles chamara nunca á Xunta. De facelo poderían comprobar que tiñan máis dun oitenta por cento de posibilidades de que os atenderan en castelán. Que máis bilingüismo querían? Impresos en galego cubertos en castelán. E iso por non falar das deputacións e moitos concellos, que funcionaban maioritariamente en castelán. En que lingua estaban os Boletíns oficiais provinciais? Pero a aquelas mentes prodixiosas tamén lles preocupaba que os pais galegos non puideran escolarizar os seus fillos en castelán, e non sería máis ben ao contrario? E non sabían que a Lei de Normalización Lingüística e outros decretos deste tama eran amplamente incumpridos? A situación do castelán naquela Galiza de comezos do século XXI era verdedeiramente crítica. De todos os diarios editados no país só un era integramente en galego; e iso sen contar, faltaría máis, os editados na capital do Imperio. Cantas canles de televisión podiamos ver en galego e cantas en castelán? Ir ao cine? Case ninguén podía lembrar a última película que viran en galego ou dobrada ao galego. E despois de todo isto eu pregúntome: sería mentes bilingües ou mentes viles? Como no seu día indicou Castelao: sodes uns imperialistas fracasados.

Pombiña sociata

2008-06-26T00:24:00.000-07:00

A pombiña que vedes na imaxe está estudando o libro de estilo do PSOE. Alguén lle comentou que a prepotencia era condición sine qua non para entrar no partido de ZP. Pobre pombiña, de todos os pecados capitais o da soberbia paréceme o menos desculpábel. Aínda así, a boa da pombiña foi á sede do PSOE e déronlle un curso rápido de como chulear a outros paxaros. Co conto de que son progresistas todo vale. Iso si, menos mal que a pombiña poderá vir voando a Galiza, porque de ter que agardar polo tren de Alta Velocidade non ía chegar nunca. Xa sabedes, a ministra de Fomento volveu anunciar no Senado un novo retraso no AVE galego. En fin, menos mal que hoxe cúmprense cen anos do nacemento de Salvador Allende, un verdadeiro socialista. El demostrou que a esperanza, a ilusión e paixón polas cousas son o adubo necesario da vitoria. Marzo de 2009 agarda por nós.

Post scriptum: notaran os lectores e lectoras desta bitácora que o seu autor ten certa tendencia a, digamos, desfacerlle os cadullos ao PSOE. Si. Préstalle moito. Pero tamén acepta críticas e puntalizacións, pois como non é do PSOE non se cre en posesión da verdade absoluta. Por certo, non escribe PSdeG por que lle dá a risa.

Trinta e catro

2008-06-23T01:12:00.000-07:00

Este domingo 22 fixen trinta e catro anos. O peor de cumprir anos non é que te vaias facendo maior, o peor é a saudade dos anos pasados. A min pérdeme a melancolía. Por outra parte, o tempo é do máis subxectivo. Lembro como se fora onte as sensacións que tiña cando cumprín dezanove e, en troques, non teño lembranzas tan nidias de cando fun cumprindo vinte e tantos. Deixémonos de pasados! Se o mellor é o que está por vir! Así que metamos os recordos na maleta e camiñemos cara ao futuro. Este mércores 25 o papá cumpre oitenta anos, este si que non para! Non hai maneira de retelo na casa! En fin, parabéns papá.

Viva a República!

2008-06-18T03:09:00.000-07:00

A semana pasada o señor presidente do Congreso dos Deputados, José Bono, chamoulle a atención a un cidadán por despregar unha bandeira republicana en sede partalementaria. O incidente produciuse no marco dunha homenaxe organizada polo Congreso a ex presos políticos represaliados polo franquismo. Pregúntome, que bandeira pensaría o señor Bono que asumen estes cidadáns? A bandeira dos que foron os seus represores? A bandeira que restaurou o franquismo? Mire, señor Bono, que a bandeira oficial de España sexa a roja y gualda, non significa que as cores republicanas sexan ilegais. Nin é tampouco un crime berrar “Viva a República!”, porque é o mesmo que dicir “Viva a democracia!”, ou descoñece vostede que a democracia republicana foi derrubada pola ditadura franquista? A bandeira republicana podería ser ilegal para o seu señor pai, ilustre alcalde falanxista, pero para os que seguimos fieis á República segue a ser a nosa insignia de loita. Este episodio trouxo ao meu maxín as palabras que Castelao estampou ao comezou do seu álbum de debuxos Milicianos, publicado en Nova York en agosto de 1938:

“Estas estampas relembran os primeiros meses de guerra cando a heroica tolería do pobo coutou a marcha dos militares e dounos tempo para crear o Exército da República”.

Pois iso, señor Bono, procure na súa memoria a ver se lle queda algo de “socialista” e lembre que as cores vermella, amarela e mourada, a bandeira republicana, é a insignia da democracia. É o recordo de todos os que morreron pola liberadade.

Como en Irlanda!

2008-06-16T00:11:00.001-07:00

A decisión dos irlandeses de dicir NON ao tratado de Lisboa trouxo á miña memoria uns versos de Alfredo Brañas nos que chamaba aos galegos a seguir o exemplo irlandés:

a isla pelra dos mares,
é a doce terra dos meus cantares,
terra de altivos fortes colonos,
onte inda servos, hoxe xa donos...
¡Ergue, labrego! ¡Érguete e anda!
¡Coma en Irlanda! ¡Coma en Irlanda

E é que Irlanda volveu dar exemplo. En 1992 promulgouse o tratado de Maastricht, que creaba a Unión Europea. Irlanda, xunto con Dinamarca, rexeitaron en referendo este tratado. Un ano despois, as cidadanías de ambos países ratificaban o tratado despois de que fora sometido a varias correccións. En 2001 os irlandeses, unha vez máis, rexeitaban o tratado de Niza. Aceptárono en 2002, cunha cláusula que impedía ao país unirse a un exército europeo sen unha consulta popular previa. Por certo, xa que paso por aquí, direi que Irlanda NON é membro da OTAN, co cal se demostra que se pode ser membro da Unión Europea e non participar do imperialismo da OTAN: escoitaron señores do PSOE! Seguimos. En 2005 os franceses e os holandeses rexeitaron en referendo a Constitución europea. Poucos meses antes, os nacionalistas galegos pediamos o NON para esta chamada “Constitución” e fomos demonizados e alcumados de antieuropeos. Polo que toca ao euro, en 2000 Dinamarca rexeitou unirse á moeda única, en 2003 foi Suecia quen seguiu o mesmo camino. Dos británicos xa é mellor non falar. Pero, que significan todas estas negativas? Significan que os irlandeses son antieuropeos? Pois non. O que significa é que hai unha Europa dos cidadáns e unha Europa dos políticos, e mentras que estas Europas sigan percorrendo camiños paralelos, pero diferentes, continuaremos asistindo a episodios como o NON irlandés. Gerry Adams, presidente do Sinn Féin, afirmou logo de coñecerse o resultado do referendo: “Europa non morreu, pero si o tratado está morto. A xente quere unha Europa social e democrática”. Irlanda é, se cadra, o país que mellor invertiu os fondos estruturais da Unión. Mentres que en Galiza nos cansamos de asfaltar currais cos cartos que viñan de Europa, en Irlanda invertiron en coñecemento e en I+D+i, hoxe é unha das economías europeas que máis medra. Galiza e Irlanda son dous países atlánticos que afrontaron problemas moi semellantes, ambos sufriron unha grande emigración. Hoxe hai que ver onde está Irlanda e onde está Galiza. Se cadra é hora de seguir o consello de Alfredo Brañas: como en Irlanda! Capital humano non falta.

Salvador Allende

2008-06-10T00:17:00.000-07:00

O vindeiro 26 de xuño cúmprense cen anos do nacemento de Salvador Allende. Como historiador admirei a moitos persoeiros, mais case todos remataron por defraudarme. Se cadra a culpa é miña, por esixir demasiado. Pero, desde que teño memoria histórica, hai unha persoa á que admirei moito, moitísimo. Para min Salvador Allende é moito máis que o presidente constitucional de Chile entre 1970 e 1973. É, sobre todo, a fidelidade e o compromiso á palabra dada. Allende prometeu que respectaria a Constitución e as leis e cumpriuno até o último momento. Dicir Allende é dicir democracia, liberdade e socialismo. El demostrou que se podía construír unha sociedade socialista sen recorrer á violencia, o goberno da Unidade Popular era o instrumento. A demostración de que o vieiro aberto por Allende era posíbel foi que desde o primeiro momento da súa presidencia comezou a conspiración para derrubalo. Instrigas nas que participou, tamén desde o primeiro intre, o departamento de Estado norteamericano, dirixido por un delincuente chamado Henry Kissinger, ao servizo doutro delincuente chamado Richard Nixon. E o golpe triunfou. Augusto Pinochet, a quen o mesmo Allende nomeara xefe do exército, traizoando a Constitución que xurara respectar, encabezou un golpe militar que levaría a unha tiranía de dezasete anos. E despois de tanto tempo, que queda? Queda a traizón? Quedan os asasinatos e as torturas? Non, queda a valentía dun home que serviu ao longo da súa vida á causa dos traballadores. Hoxe, até a dereita reaccionaria de Chile renega de Pinochet (por ladrón, non por asasino). Porque, do mesmo xeito que no debuxo de Castelao, podemos dicir que non enterraron corpos, enterraron unha semente de liberdade. Cercado no pazo presidencial de La Moneda, o 11 de setembro de 1973, Salvador Allende dirixiu a súa derradeira mensaxe ao pobo chileno. As súas palabras, aínda hoxe en día, estremécenme:

Trabajadores de mi patria: quiero agradecerles la lealtad que siempre tuvieron, la confianza que depositaron en un hombre que sólo fue intérprete de grandes anhelos de justicia, que empeñó su palabra de que respetaría la Constitución y la ley y así lo hizo (…) Seguramente Radio Magallanes será acallada y el metal tranquilo de mi voz no llegará a ustedes. No importa, la seguirán oyendo, siempre estaré justo a ustedes. Por lo menos mi recuerdo será el de un hombre digno que fue leal a la lealtad de los trabajadores.

Ética xornalística

2008-06-05T02:17:00.000-07:00

Este domingo atopeime en El País unha noticia que me sorprendeu. Nun amplo artigo facíase referencia a unhas presuntas irregularidades da conselleira de Vivenda, Teresa Taboas. Digo que me sorprendeu porque non atopei a noticia noutro xornal, nin a escoite na radio, nin a vin na televisión. Hoxe recibín un correo desde o BNG onde se explica que todo foi unha falsidade. Para que logo digan que somos os nacionalistas os que estamos no Goberno e na oposición a un tempo. E non será máis ben o PSOE, e os seus medios afíns, quen o fan? Neste país sufrimos unha prensa infame. Cópiovos deseguido o correo que recibín desde o BNG, onde se explica todo o asunto.

O domingo 1 de Xuño, a edición galega de El País titula a catro columnas: “Táboas validou vivendas deficientes que proxectou como arquitecta”, unha información que baseaba nun informe –en realidade un preinforme− do Consello de Contas. Segundo El País, en 2002 Teresa Táboas deseña como arquitecta o proxecto dunhas vivendas en Pereiro de Aguiar. Esas vivendas presentarían posteriormente erros construtivos e serían validadas anos despois pola propia Teresa Táboas, xa na súa calidade de conselleira. Tres días despois, El País revela aos seus lectores que esa información é absolutamente falsa. Teresa Táboas, vénsenos dicir agora, non asinou o proxecto arquitectónico das vivendas deficientes e non tivo ningunha participación no deseño. O erro débese a que no seu preinforme o Consello de Contas atribúe falsamente a Táboas a autoría do proxecto dun grupo determinado de vivendas, cando en realidade o que fixo foi asinar o deseño doutra promoción que, iso si, se construíu no mesmo concello. Causa estupor neste asunto que un organismo da relevancia do Consello de Contas, destinado a velar polo correcto funcionamento, a transparencia e a probidade das Administracións públicas, cometa erros tan importantes como atribuír falazmente a unha persoa a autoría dun proxecto no que non tivo nada que ver. Abraia tamén que cometese a imprudencia institucional de facer chegar ao coñecemento do público un documento que nin sequera tiña o carácter de definitivo, pois era un preinforme. Chama poderosamente tamén a atención que El País non presente a información de hoxe como unha rectificación do propio xornal. Se o domingo El País dá por boa unha información falsa, hoxe, en troques, atribúe o erro ao Consello de Contas baixo o titular de “O Consello de Contas rectificará a atribución a Táboas de pisos deficientes”. É de salientar ademais que o domingo o diario se abstivese de ofrecer aos seus lectores a versión da Consellaría de Vivenda. En definitiva, a irreprochábel xestión de Teresa Táboas, sempre en defensa do interese xeral, ábrese paso e deixa atrás erros xornalísticos e lamentábeis imprudencias institucionais.

Insultos

2008-06-03T23:40:00.000-07:00

Como vén sendo habitual, o pasado luns houbo escándalo na sede do PP en Madrid. Desta volta, un individuo dedicouse a insultar aos partidarios de Mariano Rajoy. Que se traidor, que se senvergoña, que se vendido. Até aquí todo normal. Normal para quen fixo do insulto o seu principal argumento. Á dereita española aínda lle queda moito para poder equipararse á europea. A sorpresa leveina cando apareceu Alberto Núñez Feijoo. O energúmeno antes citado chamoulle "gallego traidor" ao presidente do PP de Galiza. Cal é o insulto? Gallego? Traidor? Gallego traidor? Empregar o xentilicio gallego coma un insulto ten unha longa tradición na literatura española, xa no Siglo de Oro se despachaban a gusto. Até hai ben pouco algunhas acepcións de gallego no dicionario da RAE eran despectivas. Polo que se ve, para algúns españois en xeral, e madrileños en particular, gallego segue sendo un insulto. Con razón preguntou Fraga, en alusión ao tipo que insultaba: ¿quién es este cretino? Un dos seus, don Manuel, un dos seus.

Hipocresía?

2008-06-02T23:36:00.000-07:00

O PSOE opúxose no Congreso dos Deputados a unha proposición de IU que solicitaba a eliminación dos símbolos relixiosos nas tomas de posesión dos cargos públicos. Ao mesmo tempo, tamén rexeitaron unha proposición do BNG que pedía a revisión dos acordos entre o Estado e a Igrexa Católica. Que teme o PSOE? Perder o voto dos bispos? Son da opinión de que o sentimento relixioso debe estar reducido á esfera do privado, ás crenzas íntimas de cada persoa. Cúmprase a Constitución que fala dun Estado aconfesional (que non laico, como sería de desexar). Para alén disto, o PSOE tampouco ve prioritario regulamentar a eutanasia. Argumentan que non é unha demanda maioritaria da sociedade. E eu pregunto: era unha demanda maioritaria a petición dos matrimonios homosexuais? Seguro que non, e, non obstante, levouse a cabo. Como debía de ser. Pois ben, señores “socialistas”, atendan ao sufrimento de moitas persoas, de moitas familias, e dean un marco legal á eutanasia. A ética e a conciencia non poden imporse. Son persoais e intransferíbeis. Advertencia: na fotografía que acompaña a este comentario, Zapatero é o que está á esquerda; dígoo para evitar confusións.

Manuel Lourenzo

2008-06-01T23:43:00.000-07:00

Que Manuel Lourenzo acabe de ser galardoado co Premio Nacional da Cultura Galega, na súa categoría de artes escénicas, trae á miña memoria outro premio "nacional". Vanse cumprir dez anos do Premio "Nacional" de literatura dramática que Manuel Lourenzo recibiu en 1998. Daquela, diante da parálise oficial dos concellos do Valadouro, un grupo de amigos (que ademais eramos militantes do BNG) organizamos unha homenaxe na Finca Galea, en Alfoz. Non tardaron os alcaldes en subirse ao carro. Pedimos tamén por carta (entón non tiñamos representación na Corporación local) ao señor alcalde do Valadouro o nomeamento de Manuel Lourenzo como fillo predilecto do noso concello. A súa resposta: estudaremos o asunto. Pois ben, dez anos despois aínda seguen estudando. Logo de tanto tempo, e con tanto estudo, teñen agora unha nova oportunidade de aprobar o exame. Haberá desta volta un recoñecemento oficial? Estaremos atentos. En calquera caso, querido Manuel Lourenzo, querido veciño, os meus parabéns máis entusiastas. Es un orgullo para O Valadouro. Es un orgullo para Galiza.

Comezo

2008-05-30T00:17:00.001-07:00

Lembro a meus pais traballando a terra. Eu, namentras, brincaba nos cómaros verdes. Ás veces, sen poder evitalo, saltaba á terra, desfacéndolle a meu pai os cadullos que con tanto rigor trazara co arado. Entón o papá berraba: "neno, que desfás os cadullos!". Aquelas palabras están tan dentro de min que mesmo parece que todo sucedera onte. Lembro a meu pai. Lembro os cómaros. Lembro os cadullos. Lembro ao "Cuco", o noso burriño. Mais, sobre todo, a quen lembro é a mamá, peiteando coas súas mans os gallos do millo. De entre todas as fotos que teño dela, a que máis me gusta é a que sacou nas festas do San Xoán da Laxe, cando tiña só dezanove anos. Ela, que sempre me acompañou e aínda me acompaña, é a mellor imaxe para saltar de novo polos cómaros. Queres brincar comigo, aínda que desfagamos os cadullos?